TTHNOL
Tin Tức Cập Nhật 24/7
Bài Mới

Đăng bởi Tiểu Nhi on Tuesday, December 12, 2017 | 12.12.17



Đinh La Thăng nghe tin sẽ đối mặt án tử hình đã khai toẹt những chỉ đạo của Thủ trưởng 3X khi còn ở PVN. Đây là những bí mật lớn mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng muốn biết nhất.

Đối mặt án tử hình Đinh La Thăng đã khai gì về những chỉ đạo của Thủ tướng Dũng?



Đăng ký xem tin mới nhất tại: goo.gl/PtD19G

(TTHN TV)


Sáng 12.12, ông Trương Quang Nghĩa (Bí thư Thành ủy Đà Nẵng) cùng đoàn ĐBQH TP.Đà Nẵng có buổi tiếp xúc cử tri quận Sơn Trà. Tại đây, ông Nguyễn Bá Sơn (Phó chủ tịch chuyên trách Đoàn ĐBQH Đà Nẵng) thông báo với cử tri về kết quả đạt được sau kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa 14.

Ông Trương Quang Nghĩa trả lời các chất vấn của cử tri
Cuộc tiếp xúc cử tri nóng bởi các chất vấn về lĩnh vực chống tham nhũng. Cử tri Lê Thọ Truyền (phường An Hải Đông) cho rằng phải quản lý cho được tài sản, đặc biệt là tài sản bất minh của cán bộ lãnh đạo.

“Việc chống lãng phí đề ra nhiều phương pháp nhưng chưa hiệu quả. Có 60.000 tỉ đồng trên các công trình không hiệu quả hoặc chưa phát huy hiệu quả. Điều này, các bộ ngành phải chịu trách nhiệm. Ai phê duyệt dự án không hiệu quả thì người đó phải chịu trách nhiệm. Đề nghị các bộ ngành tham mưu Chính phủ có dự báo lâu dài về phát triển kinh tế, xuất nhập khẩu trong tương lai”, ông Truyền nói.

Liên quan đến xử lý sai phạm của quan chức, cử tri Lê Chí Bảy dẫn ví dụ về trường hợp ông Phạm Sỹ Quý (Giám đốc Sở TN-MT tỉnh Yên Bái) và cho rằng chống tham nhũng nhưng thu hồi tài sản không hiệu quả như vậy thì chống làm gì.

Cử tri Lê Chí Bảy đề nghị Trung ương cần có hướng xử lý vi phạm của ông Huỳnh Đức Thơ

“Trường hợp ông Phạm Sỹ Quý xử phạt 507 triệu đồng và cho tồn tại công trình thì không hợp lý. Đề nghị những trường hợp như vậy phải thu hồi tài sản, bán đấu giá”, cử tri Bảy nói.

Đặc biệt, cử tri Lê Chí Bảy cũng đề nghị Trung ương cần có hướng xử lý vi phạm của ông Huỳnh Đức Thơ (Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng) theo kết luận của Ủy ban kiểm tra Trung ương nghiêm minh hơn nữa.

“Theo tôi, ông Thơ phải không được làm chủ tịch nữa. Theo luật thì sai phạm như vậy phải hạ cấp và hạ bậc lương. Xử lý ông Thơ nhẹ như vậy thì khi cán bộ công chức cấp dưới vi phạm sẽ xử lý ra sao cho công bằng”, ông Bảy nói và cho rằng xử lý thế này vẫn còn ô dù che..

Cử tri Lê Chí Bảy (quận Sơn Trà, Đà Nẵng) đề nghị không cho ông Huỳnh Đức Thơ làm Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng nữa sau những sai phạm của ông này.
Trả lời cử tri, ông Trương Quang Nghĩa cho hay việc thu hồi tài sản tham nhũng chưa đạt 10%. Chính khả năng thu hồi phản ánh tính minh bạch của tài sản; là gốc gác, nguyên nhân vì sao tham nhũng nhiều thế.

“Quan trọng nhất là quyết tâm phòng chống tham nhũng. Đây là yêu cầu đặt ra như Tổng bí thư nói là mang tính sống còn của chế độ. Tuần qua, ông Đinh La Thăng bị khởi tố phần nào đó cho cử tri thấy được sự quyết tâm của Đảng đối với phòng chống tham nhũng”, ông Nghĩa nói.

Đối với kiến nghị liên quan xử lý kỷ luật ông Huỳnh Đức Thơ, ông Nghĩa cho hay: "Ban Thường vụ Thành ủy và Ban Chấp hành đảng bộ sẽ có trách nhiệm để thực hiện nghiêm các quy đinh của luật công chức trên nguyên tắc làm sao giữ vững ổn định của Đà Nẵng, để phát triển. Có bước đi làm sao cho chắc chắn không làm đảo lộn các vấn đề. Việc đồng chí Thơ như thế nào thì thực hiện đúng theo luật".

"Ý kiến của cử tri vừa nêu không chỉ riêng một người nói đâu. Nhưng mà với trách nhiệm của Bí thư, với trách nhiệm của Ban Thường vụ, chúng tôi sẽ xem xét một cách kỹ lưỡng để ít ảnh hưởng nhất tới tính ổn định trong lãnh đạo, chỉ đạo và chính trị của TP. Mong các cử tri tin tưởng, với những định hướng trong thời gian vừa qua".

Tin, ảnh: Lê Đình Dũng

(Một thế giới)


Việc người Trung Quốc giấu mặt mua đất ven biển khiến người dân bức xúc, dư luận quan tâm nhưng ở kỳ họp HĐND, lãnh đạo Đà Nẵng lại né trả lời thẳng nội dung này.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Sơn bức xúc vì không được chất vấn vụ người Trung Quốc giấu mặt mua đất.
Sáng 10/12, kỳ họp thứ 14 HĐND Đà Nẵng tiếp tục phiên thảo luận và thông qua các nghị quyết. Như vậy, vẫn còn rất nhiều vấn đề bức xúc của người dân chưa được chất vấn trong kỳ họp lần này.

Trong tài liệu “Tổng hợp một số kiến nghị bức xúc của cử tri các quận, huyện tại đợt tiếp xúc cử tri trước kỳ họp 15” mà các đại biểu nhận được trước kỳ họp lần thứ 15 này, có ghi về số lượng cũng như nội dung các ý kiến sẽ chất vấn trong buổi chiều ngày 9/12.

Trong đó một cử tri tại quận Hải Châu đặt vấn đề: “Hiện tượng người Trung Quốc mua nhà dọc biển Phạm Văn Đồng, Mỹ Khê gây nguy cơ ảnh hưởng về an ninh, quốc phòng thành phố. Đề nghị thành phố có biện pháp ngăn chặn”.

Nhiều ý kiến của cử tri cũng đề nghị các cơ quan chức năng TP công khai và giải pháp để bảo đảm an ninh trật tự.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Hoàng Sơn không tán đồng với cách giải thích này. Chia sẻ với PV, ông bày tỏ sự không hài lòng khi nhiều lần chất vấn nhưng đều chỉ nhận được hồi đáp “qua loa, chung chung”. Trong khi đó, vị trí của Đà Nẵng rất nhạy cảm, việc người nước ngoài sử dụng tài nguyên đất cần phải lưu ý.

Theo vị đại biểu này, việc kiểm soát người nước ngoài giấu mặt mua đất không khó như lãnh đạo thành phố nói. Bởi, diện tích Đà Nẵng nhỏ, dân số mới hơn một triệu.

“Việc quản lý này từ trên thành phố cho đến các phường xã, tổ dân phố có thể rất chặt chẽ nếu triển khai. Hoàn toàn có thể xác định được nếu quyết tâm làm để có biện pháp giữ lại những điểm nhạy cảm. Việc này cũng không làm ảnh hưởng đến môi trường đầu tư nước ngoài”, ông Sơn nói.

Nhiều đại biểu bức xúc vì vấn đề người Trung Quốc giấu mặt mua đất không được đưa ra chất vấn tại kỳ họp HĐND TP Đà Nẵng.
Đồng tình, đại biểu Trần Văn Lĩnh cho rằng, không đưa vấn đề người Trung Quốc giấu mặt mua đất khiến người dân hụt hẫng. “Người dân có quyền biết tại sao người Trung Quốc lại đứng sau mua đất ven biển ở Đà Nẵng. Họ mua đất để làm gì? Việc này ảnh hưởng ghê gớm lắm”, ông Lĩnh bức xúc.

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Điểu – Giám đốc Sở TN – MT TP Đà Nẵng cho biết, ông cũng nhận được câu hỏi chất vấn của các đại biểu về vấn đề người Trung Quốc giấu mặt mua đất. “Tuy nhiên, theo ý của Thường trực HĐND thì chúng tôi trả lời bằng văn bản chứ không công khai tại kỳ họp”, ông Điểu cho hay.

Theo ông, Sở đang thống kê nên chưa có số liệu chính xác bao nhiêu lô đất đã rơi vào tay người nước ngoài. Nhưng trên toàn thành phố, chắc chắn số lô đất rơi vào tay người Trung Quốc nhiều hơn con số 138 vừa được thông tin và chủ yếu nằm ở khu vực ven biển quận Sơn Trà và Ngũ Hành Sơn.

Vị Giám đốc Sở này cũng phân trần rằng rất khó kiểm soát tình trạng trên, dù biết tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

“Có những công ty mua đất, tôi phải chuyển cho Sở KH&ĐT kiểm tra nguồn gốc, vốn liếng của ai nhưng cũng khó. Bây giờ TP cần phải tính toán để khống chế chiều cao của các tòa nhà ở khu vực này, đừng cho họ xây cao quá. Về quy mô, chỉ cho họ làm nhỏ thôi. Đất ở các khu vực “nhạy cảm” không được cho tách thửa”, ông Điểu nói.

(Zing.vn)


Nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ Phan Văn Sáu đã bị ngã ngựa vì quá chậm trễ trong việc công bố kết luận một số vụ việc trọng điểm, gây bức xúc dư luận. Hai đại biểu quốc hội đã trực tiếp yêu cầu Chủ tịch Quốc hội và Bộ trưởng Bộ Thông tin Truyền thông báo cáo giải trình việc thanh tra AVG tại phiên chất vấn Quốc hội vào cuối tháng 11 (truyền hình trực tiếp cả nước). Tân Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái sẽ được nhân dân cả nước coi là Bao Công nếu công bố kết luận tranh tra AVG trong tháng 12 này.

Hình minh họa
1. Định giá AVG theo phương pháp tài sản ròng (net asset):

Định giá theo phương pháp tài sản ròng là phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp bằng cách lấy tổng giá trị tài sản (cố định và lưu động) trừ đi tổng số nợ.

Vốn điều lệ của công ty AVG là 3.000 tỷ đồng. Công ty AVG chính thức tham gia kinh doanh truyền hình từ năm 2011. Trong số vốn 3.000 tỷ đồng này, Phạm Nhật Vũ đã tinh ma rút số vốn 2.400 tỷ đồng của AVG qua việc mua cổ phần của hai công ty Mai Lĩnh và An Viên BP ở mức cao chót vót, cao hơn 15 lần so với mệnh giá. Cho đến tháng 12 năm 2015, thời điểm Mobifone ký hợp đồng mua AVG, công ty AVG bị thua lỗ lũy kế là 1.500 tỷ đồng. Như vậy, chúng ta có thể thấy là công ty AVG bị âm vốn chủ sở hữu 900 tỷ đồng vào thời điểm này. AVG đúng là một xác chết, “cho cũng không ai nhận” như Dương Vũ đã nói tại bài 13 của loạt bài “Ai đã làm khánh kiệt đất nước?”.

Để có vốn lưu động để duy trì hoạt động, công ty AVG đã phải đi vay số tiền 1.700 tỷ đồng. Trong đó, chính Mobifone phải đứng ra bảo lãnh cho công ty AVG vay lại số tiền 800 tỷ đồng từ Phạm Nhật Vũ vào tháng 5/2016, Phạm Nhật Vũ đã trích 800 tỷ này từ số tiền 8.900 tỷ mà Mobifone đã trả cho Phạm Nhật Vũ.

Việc Bộ Thông tin Truyền thông và Mobifone đưa 4 băng tần 700 Mhz vào định giá tài sản vô hình của AVG là rất bất hợp lý vì 4 băng tần này là tài nguyên quốc gia, bọn lợi ích nhóm đã nhập nhằng ở điểm này để “tâng” giá trị vô hình của AVG lên đến mức rất cao.

Căn cứ theo bảng tổng kết tài sản vào ngày 31/12/2015 của công ty AVG, tài sản cố định trong mảng truyền hình có giá trị là 600 tỷ đồng và tài sản cố định trong mảng truyền dẫn khoảng 200 tỷ đồng (AVG có mua lại mấy sợi cáp trên trục Bắc-Nam của TCT Đường sắt). Khi Mobifone mua 95% cổ phần của công ty AVG ở mức giá 8.900 tỷ (tức là giá trị doanh nghiệp của AVG tại thời điểm mua bán là 9.400 tỷ) thì có nghĩa là Mobifone đã mua AVG ở mức khoảng 12 lần so với giá trị tài sản thực. So sánh với việc công ty chứng khoán Bản Việt định giá Mobifone để cổ phần hóa vào năm 2015, vốn điều lệ của Mobifone là 15.000 tỷ, Bản Việt định giá Mobifone là 60.000 tỷ đồng (gấp 4 lần giá trị tài sản). Một con cóc ghẻ được tâng giá lên 12 chấm và một con sư tử bị dìm hàng xuống 4 chấm, thì chỉ có bọn tư bản thân hữu luôn muốn “bán đắt cho Nhà nước và mua rẻ từ Nhà nước” mới làm được những việc táo tợn như vậy!

Do vậy, trong điều kiện công ty AVG bị âm vốn chủ sở hữu và vay nợ quá nửa so với vốn điều lệ, tài sản cố định rất ít ỏi, nếu định giá theo phương pháp tài sản ròng thì công ty AVG sẽ trị giá âm 1.100 tỷ đồng (mất hết vốn điều lệ, tổng số nợ là 1.700 đồng, tài sản cố định truyền hình và truyền dẫn là 800 tỷ đồng).
Nhóm Tài chính của Mobifone phải chịu trách nhiệm chính khi xác định mức giá trị doanh nghiệp của AVG theo phương pháp tài sản ròng lên đến 9.000 tỷ đồng!

2. Định giá AVG theo phương pháp chiết khấu dòng tiền (discounted cash flow):

Phương pháp chiết khấu dòng tiền sẽ căn cứ trên việc dự báo sản lượng, doanh thu, lợi nhuận trong tương lai của doanh nghiệp. Khi sử dụng phương pháp này, các dự báo khác nhau (lạc quan, thận trọng) sẽ cho ra các kết quả đầu ra rất khác nhau.

Cần lưu ý, công ty AVG chỉ có 500 nghìn thuê bao truyền hình thực, chỉ chiếm 5% thị phần, kênh nội dung hoàn toàn không đặc sắc, giá đầu thu cao, phạm vi vùng phủ sóng hẹp, chất lượng kênh phát phụ thuộc vào thời tiết do công nghệ AVG là kênh vệ tinh, không phải truyền hình cáp... nên lợi thế cạnh tranh của công ty AVG trong thị trường truyền hình trả tiền là rất thấp.

Các công ty tài chính VCBS, MAX, ASC... đưa ra mức giá của công ty AVG trong phạm vi từ 11.000 tỷ đến 15.000 tỷ đồng là căn cứ trên số liệu đầu vào là kế hoạch kinh doanh giai đoạn 2016-2020 cho Nhóm Kế hoạch Kinh doanh của Mobifone lập ra.

Việc Nhóm Kế hoạch kinh doanh của Mobifone đưa ra số liệu dự báo tăng trưởng thuê bao, doanh thu, lợi nhuận của công ty AVG ở mức rất lạc quan (tăng trưởng đột biến vào năm 2018, 2019) là hoàn toàn không có sở cứ và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Lẽ ra, ở vai người đi mua và hoàn toàn có thể đàm phán mua AVG ở mức giá thấp, Nhóm Kế hoạch kinh doanh Mobifone phải đưa ra số liệu dự báo tăng trưởng thuê bao, doanh thu, lợi nhuận của AVG ở mức thấp (căn cứ vào kết quả lỗ trung bình 300 tỷ/năm của công ty AVG trong giai đoạn 2013 đến 2015 và trên giả định công ty AVG tiếp tục kinh doanh truyền hình) thì họ lại đưa ra mức tăng trưởng cao (trên giả định Mobifone mua và hỗ trợ toàn diện cho AVG). Đây là điểm sai sót chết người của Nhóm Kế hoạch Kinh doanh Mobifone hay là điểm lừa dối lớn nhất của nhóm lợi ích trong vụ đại án tham nhũng này?

Nếu tính toán giá trị doanh nghiệp của công ty AVG theo phương pháp chiết khấu dòng tiền (và với giả định công ty AVG tiếp tục kinh doanh truyền hình và tiếp tục thua lỗ trong giai đoạn 2016-2020 chứ không phải trong điều kiện Mobifone mua lại và bù chéo lợi nhuận sang) thì giá trị công ty AVG cũng không quá 800 tỷ đồng.

3. Định giá công ty AVG theo phương pháp so sánh (benchmarking):

Vào tháng 5 năm nay, khi định giá VTV Cab để chuẩn bị cổ phần hóa, Kiểm toán Nhà nước đã xác định giá trị của VTV Cab là 4.200 tỷ đồng.

VTV Cab có tình hình tài chính lành mạnh, luôn có lãi qua các năm, không bị mất vốn. VTV Cab có số thuê bao khoảng 2.5 triệu (gấp 5 lần số thuê bao thật của AVG), VTV Cab có mạng truyền dẫn quang trên toàn quốc (trong khi AVG chỉ có vài sợi trên trục Bắc – Nam), VTV Cab có rất nhiều kênh nội dung đặc sắc (AVG có rất ít kênh và không có kênh độc quyền), VTV Cab bán đầu thu với giá rất thấp hoặc phát không cho khách hàng (đầu thu của AVG có giá rất cao: khoảng hơn 1 triệu đồng/đầu thu), doanh thu năm 2016 là 2.030 tỷ (gấp hơn 4 lần doanh thu thật của AVG), lợi nhuận trước thuế là 100 tỷ (năm 2016: AVG thực lỗ 120 tỷ nhưng Mobifone bù chéo lợi nhuận nên AVG trở thành lãi trước thuế 60 tỷ). Cần phải truy tố và bắt ngay các cá nhân tại Mobifone liên quan đến việc chuyển lãi của Mobifone sang AVG vì gây thiệt hại hàng trăm tỷ của Nhà nước.

Như vậy, nếu so sánh AVG và VTV Cab theo phương pháp so sánh thì giá trị công ty AVG chỉ bằng khoảng bằng 1/5 giá trị của công ty VTV Cab, tức là giá trị công ty AVG chỉ ở mức khoảng 800 tỷ.

4. Các sai phạm lớn trong vụ mua bán và hoàn cảnh của Mobifone hiện nay:

Lê Nam Trà cấu kết với Phạm Nhật Vũ vẽ lên việc công ty Hong Kong 8206 có ý định mua công ty AVG với giá 700 triệu USD. Trong thực tế, không có công ty Hong Kong nào đặt cọc 10 triệu USD cho Phạm Nhật Vũ. Công ty Hong Kong 8206 đóng vai trò “quân xanh” và mức giá ảo 700 triệu USD được đưa ra với mục tiêu “neo” giá mua AVG ở mức chót vót.

Phạm Đình Trọng thống nhất với Lê Nam Trà giấu nhẹm thông tin vụ mua bán AVG qua việc gắn mác “dự án bảo mật do mang tính an ninh quốc gia”. Cho đến nay, Bộ Thông tin Truyền thông hay Mobifone chưa bao giờ chính thức công bố giá trị mua AVG là 8.900 tỷ đồng mặc dù dư luận rất bức xúc.

Theo chỉ đạo của Nguyễn Bắc Son, Lê Nam Trà cùng Phạm Đình Trọng, Cao Duy Hải, Phạm Phương Anh... đã phù phép để các số liệu kinh doanh của AVG hết sức đẹp đẽ: lờ qua chuyện Phạm Nhật Vũ rút ruột 2.400 tỷ đồng của công ty AVG qua việc đầu tư vào công ty An Viên BP và công ty Hương Lĩnh với mức giá mua cổ phần“trên trời” 15 chấm, đưa ra số liệu tăng trưởng tương lai của AVG giai đoạn 2016-2020 ở mức rất cao và không có sở cứ (cố tình áp kịch bản Mobifone mua và giải cứu AVG), tính mập mờ giá trị 4 tần số 700 Mhz (vốn là tài nguyên quốc gia) vào giá trị vô hình của AVG...

Dưới bàn tay phù thủy của “đạo diễn chính”, bốn công ty định giá VCBS, MAXX, ASC... chơi trò tung hứng để đưa mức định giá công ty AVG lên mức trên 12.000 tỷ đồng rồi chiết khấu xuống mức “hợp lý” 9.400 tỷ. Để rồi Mobifone (tức là Nhà nước) phải mua 95% cổ phần AVG với mức giá “trên trời” 8.900 tỷ đồng. C46 hay A92 cứ bắt tạm giam mấy giám đốc 4 công ty định giá này thì chúng sẽ khai phụt ra ai là người đứng sau giật giây làm việc này ngay!

Sau khi công ty AVG về Mobifone, Lê Nam Trà đã gấp rút chỉ đạo việc xóa sổ thương hiệu dịch vụ truyền hình AVG bằng thương hiệu truyền hình MobiTV, việc này đã gây thiệt hại trong giá trị vô hình của AVG. Bên cạnh đó, để có thể mạnh mồm tuyên bố “AVG có hiệu quả” thì Lê Nam Trà, Cao Duy Hải đã bù chéo hàng trăm tỷ đồng lợi nhuận của Mobifone (bản chất là gây thất thoát tiền của Nhà nước) sang AVG trong năm 2016 và năm 2017. AVG hoạt động có hiệu quả trong năm 2017 hay không thì cứ so sánh kết quả kinh doanh năm 2017 của AVG (trong phương án mua bán) và kết quả thực tế cuối năm nay.

Lê Nam Trà và Cao Duy Hải còn gấp gáp ký chuyển 8.400 tỷ đồng cho Phạm Nhật Vũ trong 5 tháng đầu năm 2016 để đưa vụ việc vào “sự đã rồi” mặc dù Bộ Kế hoạch Đầu tư đã có văn bản cảnh báo vào cuối tháng 1/2016.

Hiện nay, AVG như hòn đá tảng đang buộc vào cổ Mobifone. Mobifone đã rơi từ vị thế “đại gia” xuống vai “người cùng khổ”. Với việc bỏ ra số tiền mặt cực lớn (tương đương 60% vốn điều lệ) để Mobifone mua AVG, tình hình luồng tiền của Mobifone luôn căng như dây đàn. Các trung tâm mạng lưới và các công ty kinh doanh khu vực của Mobifone đang bị cắt giảm từ 15% đến 30% chi phí hoạt động. Hiện nay, các công ty kinh doanh khu vực của Mobifone không còn khả năng bỏ tiền túi để “ôm” hàng tồn đầu thu và thẻ dịch vụ AVG (như năm 2016).

Như vậy, chúng ta có thể thấy, tội “cố ý làm trái, gây hậu quả nghiêm trọng” của Lê Nam Trà, Cao Duy Hải, Phạm Đình Trọng, Phạm Phương Anh và đồng bọn đã quá rõ ràng!

5. Các thiệt hại đối với Nhà nước:

Mobifone mua AVG với mức giá 8.900 tỷ đồng, trong khi mức giá được thẩm định là gần 800 tỷ đồng. Như vậy, Nhà nước đã bị rút ruột 8.100 tỷ đồng từ vụ mua bán AVG này, Phạm Nhật Vũ chỉ được giữ lại 3.000 tỷ đồng, phần còn lại thì Phạm Nhật Vũ chia cho các cá nhân liên quan tại Mobifone và một vài bộ ngành (người ít thì vài tỷ, người nhiều thì hàng trăm tỷ).

Nghe nói Mobifone được giảm lợi nhuận từ 7.200 tỷ đồng xuống 5.200 tỷ đồng trong năm 2016 như cái giá Nhà nước phải trả để Mobifone phải mua AVG. Ở thời điểm đó, Nguyễn Bắc Son đã rỉ tai Lê Nam Trà và Cao Duy Hải “thích gì cũng được, miễn là mua AVG”. Ngoài ra, Nhà nước còn bị thất thu thuế thu nhập doanh nghiệp do lợi nhuận của Mobifone giảm đi trong giai đoạn 2016-2020 (đáng lẽ lợi nhuận năm 2016 của Mobifone phải ở mức trên 7.200 tỷ đồng – chứ không phải 5.200 tỷ đồng - và sẽ tăng tiếp trong các năm tiếp theo từ con số 7.200 tỷ đồng này).

Chưa kể đến thiệt hại của Mobifone khi mất khoản lãi ngân hàng 150 tỷ/năm do phải dồn tiền mua AVG.

Với việc Mobifone phải bỏ ra 8.900 tỷ đồng để mua AVG, trong khi AVG chỉ mang lại doanh thu khoảng 1.000 tỷ đồng/năm và mức lỗ thực khoảng 300 tỷ đồng/năm. Rõ ràng Nhà nước sẽ thiệt hại rất lớn khi định giá Mobifone để cổ phần hóa (sau khi có công bố kết luận thanh tra và xử lý các cá nhân sai phạm). Ước tính, giá trị doanh nghiệp của Mobifone bị giảm tối thiểu 20.000 tỷ đồng do vụ mua bán AVG. Hiện nay, không có nhà đầu tư nước ngoài nào lai vãng đến Mobifone vì họ đang đợi kết luận thanh tra.

6. Tâm thư gửi đến bốn lãnh đạo cấp cao của Đảng và Chính phủ:

Cùng với vụ Trịnh Xuân Thanh, vụ AVG là một trong hai vụ án điểm đã được Tổng bí thư chỉ đạo vào tháng 7/2016.

Thanh tra Chính phủ đã kết thúc thanh tra gần 1 năm, họ đang vi phạm nghiêm trọng Luật thanh tra (quy định phải công bố kết luận thanh tra trong vòng 75 ngày). Thông tin vụ tham nhũng AVG luôn trong một bức màn bí ẩn.

Cử tri cả nước đang rất bức xúc, Chủ tịch Quốc hội và Bộ trưởng Bộ TTTT đã rất bối rối khi bị hai đại biểu trực tiếp chất vấn tại kỳ họp Quốc hội tháng 11 năm nay.

Liệu vụ AVG có đúng là “vùng cấm” trong phòng chống tham nhũng không? Không thể để chậm hơn được nữa! Chúng tôi kính đề nghị Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình quyết liệt chỉ đạo Tân Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái phải công bố ngay kết luận thanh tra Mobifone mua AVG và chuyển hồ sơ sang Cơ quan An ninh điều tra (A92) trong tháng 12 này!

Chúng tôi hy vọng kỳ 27 này là kỳ cuối cùng mà chúng tôi phải cầm bút. Chúng tôi đã phanh phui và chiến đấu ròng rã gần 2 năm nay qua loạt phóng sự gồm 27 kỳ với quyết tâm đưa bọn tham nhũng vụ AVG ra ánh sáng và thu hồi tòa bộ tiền tham nhũng về cho Mobifone và Nhà nước.

Mong đồng chí Tổng Bí thư, Thường trực Ban Bí thư, Thủ tướng, Phó Thủ tướng quyết tâm xử lý đến cùng vụ AVG. Nhân dân cả nước rất tin tưởng vào các đồng chí!

Nguyễn Văn Tung

* Bài của tác giả gửi đến Tin tức Hàng ngày

(Tin tức Hàng ngày)


Chế độ của Trung Quốc bất an hơn vẻ bề ngoài

Ông Tập Cận Bình (Xi Jinping) sợ điều gì? Trong mấy năm trước khi diễn ra đại hội lần thứ 19 của đảng Cộng sản Trung Quốc tháng 10 vừa qua, chính phủ của ông Tập đã siết chặt sự kiểm soát các luật sư, học giả, người hoạt động xã hội dân sự và trí thức công. Chính phủ Trung Quốc cũng gia tăng quản lý báo chí truyền thông trong lúc nâng cao mức độ tuyên truyền về sự xuất sắc của sự lãnh đạo của ông Tập và đòi hỏi các đảng viên và cán bộ nhà nước phải trung thành nhiều hơn nữa. Chiến dịch chống tham nhũng đã tiếp tục nhổ bật gốc nhiều quan chức cao cấp, những người tỏ ra không đủ trung thành cá nhân với ông Tập.

Hình minh họa
Trường hợp gần đây gây ngạc nhiên nhất là vụ ngã ngựa hồi tháng 9 của ông Tôn Chính Tài (Sun Zhengcai), một ủy viên bộ chính trị và bí thư thành ủy đảng Cộng sản Trung Quốc của đại đô thị Trùng Khánh vùng tây nam Trung Quốc. Giống như tất cả các quan chức cao cấp bị hạ bệ khác, Tôn bị cáo buộc tội tham nhũng, dâm loạn về tính dục và nhiều tội lỗi khác – những cáo buộc mà hầu như đồng chí đồng nghiệp nào của ông cũng đều phạm phải – nhưng tội lỗi thật của ông ta có lẽ là đã không nỗ lực đầy đủ để khuếch trương sự ủng hộ ông Tập ở thành phố Trùng Khánh, nơi cựu đối thủ của ông Tập – cựu bí thư Bạc Hy Lai (Bo Xilai) – được cho là vẫn còn được ủng hộ nhiều hơn so với ông Tập dù 5 năm đã trôi qua kể từ khi ông Bạc bị tước mất quyền lực một cách ngoạn mục. Ông Tôn đã bị thay thế bởi ông Trần Mẫn Nhi (Chen Min’er), mà nhiệm vụ hàng đầu là xóa bỏ di sản của ông Bạc khỏi đất Trùng Khánh.

Tại đại hội đảng mới đây, ông Tập bố trí vào ủy ban trung ương và hai cơ quan lãnh đạo cấp cao hơn – bộ chính trị và ủy ban thường vụ bộ chính trị - những người trung thành với ông. Mười lăm trong số 25 ủy viên bộ chính trị có lịch sử giao du với ông Tập từ những ngày ông bắt đầu sự nghiệp chính trị ở các tỉnh Phúc Kiến và Chiết Giang (thậm chí có một trường hợp đã quen với ông trong những ngày ông còn là thanh niên bị đưa xuống nông thôn tỉnh Thiểm Tây trong thời Cách mạng Văn hóa). Mười ủy viên còn lại gồm các nhà kỹ trị, một phụ nữ làm kiểu, và hai sĩ quan quân đội theo tiêu chuẩn là những người mang ơn ông Tập đã phong hàm cho họ - không có ai đại diện cho một thách thức chính trị có ý nghĩa. Và không ai trong số bảy ủy viên ủy ban thường vụ có cấp bậc hoặc tuổi tác phù hợp để kế vị ông Tập, cho thấy ông có ý định phục vụ nhiều hơn hai nhiệm kỳ, mỗi nhiệm kỳ 5 năm, thường thấy của vị trí tổng bí thư. Việc đưa vào cương lĩnh của đảng một hệ tư tưởng có vai trò dẫn dắt mới, gọi là Tư tưởng Tập Cận Bình về chủ nghĩa xã hội với đặc điểm Trung Quốc trong kỷ nguyên mới, càng cho thấy rằng ngay cả khi ông Tập cuối cùng sẽ bước xuống thì ông vẫn tiếp tục thống trị.

Bài diễn văn của ông Tập trước đại hội – một diễn văn kéo dài ba tiếng rưỡi đồng hồ chỉ nhắc lại hết câu khẩu hiệu này đến câu khẩu hiệu khác mà không giải thích được chúng có ý nghĩa gì – huênh hoang rằng cán bộ đảng và quan chức chính phủ sẽ được thăng tiến dựa trên thành tích. Nhưng nó định nghĩa thành tích như là “tuân theo sự lãnh đạo của hạt nhân [tức là ông Tập], đi theo sự lãnh đạo của trung ương đảng [ông Tập]” và “ủng hộ quyền uy của ủy ban trung ương [ông Tập]”. Ông Tập đã định nghĩa lại chế độ trọng dụng nhân tài (meritocracy) thành chế độ đi theo (followocracy). Trong các cuộc thảo luận tổ suốt thời gian đại hội, các đại biểu đảng tranh nhau vươn tới các đỉnh cao mới về nhiệt tình tôn vinh sự lãnh đạo của ông Tập.

Tại sao lại có sự tập trung quyền lực mạnh mẽ và nhấn mạnh vào sự tuân phục như vậy? Ông Tập tuyên bố rằng, Trung Quốc đang sắp hoàn thành giấc mộng vĩ đại là trẻ hóa dân tộc. Nhưng nhiều động thái mà ông đã thực hiện như là dấu hiệu về sức mạnh của ông lại là những chứng cớ bộc lộ nỗi âu lo của ông Tập. Như chính ông Tập đã thổ lộ trong bài diễn văn trước đại hội đảng: “Triển vọng rất tươi sáng nhưng thách thức rất nghiêm trọng”.

NHỮNG THẬP NIÊN NGUY HIỂM NHẤT

Thách thức đầu tiên là sự phản kháng đối với sự vươn lên của Trung Quốc mà Bắc Kinh dự đoán từ phía Washington. Các nhà chiến lược Trung Quốc gần như đều bám vào lối suy nghĩ thực tế gắn liền với tư tưởng của John Mearsheimer và Graham Allison, vốn cho rằng một thế lực thống trị được kỳ vọng sẽ chống lại sự trỗi dậy của một đối thủ cạnh tranh cùng trang lứa. Mười năm về trước, khi ông Tập vẫn còn là người chuẩn bị kế vị mà chưa phải là tổng bí thư đảng, ông đã nói rõ cái lý thuyết về một “kiểu quan hệ mới giữa các cường quốc quan trọng”, với hy vọng thuyết phục các nhà hoạch định chính sách Hoa Kỳ tạo điều kiện thuận lợi cho cái mà Trung Quốc miêu tả là “lợi ích cốt lõi” của nước này. Nhưng thay vì vậy, dưới thời tổng thống Barack Obama và ngoại trưởng Hillary Clinton, Washington lại theo đuổi chính sách “xoay trục sang châu Á”, xoay quanh các chính sách như đàm phán một hiệp định thương mại Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), phục hồi các liên minh quân sự trong khu vực và vun đắp mối hợp tác quốc phòng với các đối tác châu Á chưa phải là đồng minh chính thức của Hoa Kỳ. Đối với các nhà lãnh đạo Trung Quốc, các chính sách như vậy đại diện cho một nỗ lực làm suy yếu sức mạnh của Trung Quốc và duy trì mãi mãi vị thế thống trị của Hoa Kỳ.

Sự xuất hiện của ông Donald Trump đã mang lại cho Trung Quốc một nỗi nhẹ nhõm khỏi áp lực của Hoa Kỳ. Trump đã rút ra khỏi TPP, làm lung lay niềm tin của các đồng minh vào cam kết bảo vệ an ninh của Hoa Kỳ và đóng một vai trò hỗ trợ trong việc xây dựng sự sùng bái ông Tập. Nhưng là những người Marxist hiện đại, các nhà lãnh đạo Trung Quốc nghĩ rằng, những lợi ích thuộc về cấu trúc thì quan trọng hơn nhiều so với các cá nhân. Chẳng sớm thì muộn, bằng cách này hay cách khác, có hoặc không có ông Trump, Hoa Kỳ vẫn sẽ cố gắng chặn đứng đà vươn lên của Trung Quốc. Trong mắt nhìn của họ, những thập niên cuối cùng sẽ tới trong động lực vươn tới một quốc gia vĩ đại (mà ông Tập xác định thời điểm vào năm 2049), là đặc biệt nguy hiểm. Ngay cả bây giờ, cái mà Trung Quốc nhìn thấy như là sự xử trí sai lầm của Hoa Kỳ đối với tình hình Bắc Hàn – cường điệu cuộc khủng hoảng và đe dọa chiến tranh thay cho giảm căng thẳng và đàm phán – được các nhà phân tích Trung Quốc coi như một âm mưu xảo quyệt của Mỹ. Lối suy nghĩ này cho rằng, căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên có nghĩa là buộc Trung Quốc phải từ bỏ vùng đệm Bắc Hàn cách ly lực lượng Hoa Kỳ và kích thích các đồng minh của Hoa Kỳ ở châu Á nâng cấp khí tài quân sự và thậm chí còn có thể thủ đắc vũ khí hạt nhân.

Với những mối lo sợ như vậy trong tâm trí, ông Tập nhắc đi nhắc lại trong bài diễn văn của ông tại đại hội đảng cái nhu cầu “thực hiện chính sách ngoại giao nước lớn với đặc điểm Trung Quốc, [một chính sách ngoại giao] nhắm tới việc nuôi dưỡng một kiểu mới của quan hệ quốc tế và xây dựng một cộng đồng cùng chia sẻ tương lai của nhân loại”. Nói cách khác, hãy tiếp tục cố gắng để Washington chấp nhận một cách hòa bình sự trỗi dậy của Trung Quốc càng lâu càng tốt.

THÊM LUẬT LỆ, THÊM KẺ CẮP

Một thách thức khác cho chế độ của ông Tập là thách thức nội bộ. Như ông đã nói trong bài diễn văn trước đại hội, “Những gì chúng ta đang đối mặt bây giờ là mâu thuẫn giữa một bên là sự phát triển không cân bằng, không cân đối và một bên là nhu cầu ngày càng tăng của người dân về một đời sống tốt đẹp hơn”. Ông đã đề cập tới cuộc cách mạng của các kỳ vọng dâng trào – kỳ vọng có không khí sạch hơn, nhà cửa vừa túi tiền hơn, sản phẩm an toàn hơn và dịch vụ công tốt hơn – từ phía tầng lớp trung lưu đang gia tăng nhanh chóng, từ các giai cấp nông dân và lao động khao khát vươn lên của Trung Quốc. Cuộc cách mạng này xảy đến giữa lúc tăng trưởng kinh tế đang chậm lại và một nhu cầu khẩn cấp phải thực hiện những cuộc cải cách khó khăn để làm giảm nợ nần của ngân hàng và chính quyền địa phương, phục hồi các doanh nghiệp nhà nước và tái tạo nền kinh tế năng lượng của Trung Quốc.

Nhiều xã hội đã từng trải qua những áp lực và căng thẳng nội bộ mà chế độ cai trị không hề bị sụp đổ. (Xã hội Mỹ ngày nay là một ví dụ tốt, trong đó gần như mọi người đều tức giận về tình trạng của nền chính trị và kinh tế). Nhưng ở Trung Quốc, ngay cả một biểu hiện nhỏ của sự bất mãn cũng bị coi là mối đe dọa sống còn cho đảng cầm quyền. Chuyện này được minh họa rõ nét vài tuần trước đây khi chính phủ nhanh chóng dập tắt sự biểu lộ nỗi giận dữ của công chúng trước vụ bạo hành trẻ em tại một nhà trẻ ở Bắc Kinh. Cần thiết phải triệt tiêu những biểu hiện giận dữ không dự liệu trước của dân chúng trước khi chúng lan tràn, bởi vì như ông Tập nói trước đại hội, “Yếu tố xác định chủ nghĩa xã hội mang đặc điểm Trung Quốc là sự lãnh đạo của đảng Cộng sản Trung Quốc”.

Sách Đạo đức kinh của đạo Lão khuyên bảo, “Càng có nhiều luật lệ, nhiều mệnh lệnh thì càng có nhiều kẻ cắp và kẻ cướp”. Bằng cách nhấn mạnh vào sự độc chiếm quyền lực, đảng Cộng sản Trung Quốc đã biến mọi tiếng nói độc lập thành một mối đe dọa sinh tử. Ấy thế nhưng mục đích được tự xác định cho sự tồn tại của đảng là tạo ra một xã hội hiện đại, và trong cái xã hội hiện đại ấy, các tiếng nói độc lập sẽ liên tục vang lên. Sự cai trị đang diễn ra của ông Tập – cho dù nó được kéo dài thêm 5 năm, 10 năm hoặc thậm chí lâu hơn nữa – sẽ thử nghiệm những gì mà mọi người bắt đầu gọi là “mô hình Trung Quốc”, một mô hình hoàn toàn phụ thuộc vào niềm tin rằng công cuộc hiện đại hóa tiên tiến có thể tương thích với một chính quyền chuyên chế và đàn áp.

Andrew Nathan

Người dịch: Huỳnh Hoa

(*) Andrew J. Nathan: giáo sư khoa học chính trị, trường đại học Columbia, đồng tác giả với Andrew Scobell viết cuốn sách “China’s Search for Security” (Trung Quốc tìm kiếm an ninh).


(Viet-studies)


(tiếp cận chợ nổi từ giá trị tài nguyên bản địa)

Hiện nay ở đồng bằng sông Cửu Long, hay miền Tây như cách gọi thông thường, xuất hiện xu hướng tìm về nguồn tài nguyên bản địa để “khởi nghiệp” và phát triển các mô hình sản xuất - kinh doanh, trong bối cảnh tự nhiên “biến đổi khí hậu” và xã hội “cách mạng công nghệ 4.0”. Có thể nói phần lớn những “tài nguyên bản địa” ở đây không phải mới được phát hiện mà là “phát hiện lại” trong mối liên hệ mật thiết với kinh tế, công nghệ, văn hóa, du lịch… nhằm “phát triển bền vững” từ giá trị nhiều mặt của nó.

Một trong những loại hình kinh tế - văn hóa độc đáo, hấp dẫn mang trong nó giá trị của “tài nguyên bản địa” vùng sông nước Nam bộ là chợ nổi. Xuất hiện tại những tuyến giao thông đường thủy chính một số chợ nổi được nhiều người biết đến là chợ Cái Bè (Tiền Giang), Cái Răng, Phong Điền (Cần Thơ), Ngã Bảy Phụng Hiệp (Hậu Giang), Trà Ôn (Vĩnh Long), Ngã Năm (Sóc Trăng), Long Xuyên, Châu Đốc (An Giang), Cà Mau, Năm Căn (Cà Mau), Vĩnh Thuận (Kiên Giang)… Tuy nhiên, nhiều chợ nổi đang có nguy cơ “chìm” mặc dù được kết hợp chức năng kinh tế với du lịch nhưng cả hai chức năng này ngày càng không đáp ứng được yêu cầu.

http://baotuyenquang.com.vn/media/images/2017/10/img_20171018082949.jpg
Nhiều chợ nổi đang có nguy cơ “chìm”
Để chợ nổi có thể duy trì được sức hấp dẫn về văn hóa và giữ được vai trò kinh tế, cần thiết nhìn nhận được những yếu tố “bản địa” mang giá trị “tài nguyên” của nó.

Đầu tiên, chợ nổi hình thành và phát triển ở vùng sông nước của miền Tây Nam bộ. Là đồng bằng thấp trũng thành tạo chưa hoàn chỉnh, Tây Nam bộ có địa hình sông rạch dày đặc đan xen chằng chịt. Cùng với hệ thống sông Cửu Long còn có một mạng lưới kênh đào phát triển mạnh từ thời Nguyễn. Sông rạch hay kênh đào đều thực hiện chức năng đưa nước ngọt, phù sa về đồng bằng, thoát nước vào mùa nước nổi, là đường giao thông thuận tiện và rộng khắp, nguồn thức ăn tôm cá quanh năm… Do ảnh hưởng chế độ “bán nhật triều không đều” (cả về thời gian và lưu lượng) của vùng biển Nam bộ nên hệ thống sông kênh rạch ở đây ngày hai lần nước lớn nước ròng. Khoảng thời gian “nước đứng” ghe xuồng neo đậu nghỉ ngơi chờ con nước thuận mà tiếp tục ngược xuôi.

Tùy từng miệt (tiểu vùng địa lý tự nhiên như miệt vườn, miệt ruộng, miệt thứ…) mà chợ nổi hình thành ở vị trí khác nhau nhưng phần lớn ở tại vàm sông (nơi có các dòng chảy gặp nhau tạo ra ngã ba, ngã tư… ngã bảy), địa hình rộng rãi và tỏa đi nhiều hướng, hoặc ở nơi “giáp nước” là nơi nước ròng nước lớn ngược chiều gặp nhau “nước đứng” tùy theo ngày âm lịch mà giờ giấc khác nhau chút ít. Do phương tiện xuồng bơi ghe chèo nên đi theo con nước thuận để ít tốn công sức mà lại nhanh. Thời gian nghỉ ngơi để nấu ăn, coi sóc ghe xuồng, hàng hóa, giao tiếp với bạn hàng… không lâu, thường chỉ trong một buổi. Chợ nổi cũng chỉ hoạt động trong khoảng gian ấy.

Thứ hai, theo nhiều nhà nghiên cứu, việc ghe xuồng neo đậu tại nơi giáp nước là sự thích nghi từ lâu đời của cư dân miền Tây với một hiện tượng tự nhiên, nhưng để tập trung ghe xuồng với mức độ lớn và trở thành “chợ nổi” thì có lẽ vào khoảng thế kỷ 19, khi dân cư không còn quá thưa thớt nhưng mật độ dân số chưa cao và sản xuất nông nghiệp đã có sự phát triển nhất định. Nhu cầu giao thương tăng cao giữa các “miệt” ruộng vườn rẫy bưng hay rừng ven biển… sản xuất các loại nông sản khác nhau mà những chợ nhỏ trên bờ trong một khu vực nhất định không đáp ứng được nhu cầu mua bán lượng hàng hóa lớn: trái cây theo mùa, khoai bắp bí đậu mía, hàng bông rau cải hàng ngày… Thỉnh thoảng, nhất là vào tháng chạp gần tết còn có một số hàng hóa khác như than đước, ông lò (bếp lò), nồi ơ, lu khạp gốm, chiếu “Cà Mau”, cả hoa tết cây kiểng… là hàng hóa không phải ngày nào cũng có nhu cầu mua bán cao như nông sản. Thường tại vàm sông hay nơi giáp nước có chợ nổi thì trên bờ cũng hình thành các bến chợ, điểm tụ cư làm “dịch vụ” như bán thức ăn, đồ dùng thiết yếu, cơ sở sửa chữa ghe tàu, các dịch vụ khác… dần trở thành các thị tứ.

Thứ ba, chợ nổi gắn liền sự phát triển giao thông đường thủy ở Nam bộ, nhất là ghe thương hồ buôn bán với phương thức “mua tận gốc bán tận ngọn”, có khi trao đổi hai chiều mang hàng tiêu dùng đổi/bán rồi mua nông sản. Nơi vùng sâu thì dùng xuồng nhỏ theo kinh rạch len lỏi vào tận nơi sản xuất mua với số lượng lớn, chở ra ghe lớn, thương hồ theo sông mang đến chợ nổi bán sỉ cho bạn hàng. Hàng hóa, nông sản “tươi chong” hầu như không cần “tập kết” lên “kho bãi” trên bờ mà chuyền từ ghe này qua ghe khác số lượng nhiều ít khác nhau. Từ đó lại theo sông nước ra đi… Các thị tứ với chợ nhà lồng hay dãy nhà buôn bán quanh chợ có nơi nào không tiếp cận hàng hóa từ ghe thương hồ? Tuy nhiên, chợ nổi không bán lúa gạo và gia cầm dù vẫn có những ghe lớn vận chuyển lúa gạo đến các nhà máy xay xát nhỏ ven sông hay lên khu vực bến Bình Đông ở Sài Gòn. Còn ghe chở gia cầm cũng không dừng ở chợ nổi mà đến thẳng các chợ đầu mối trên bờ nơi thị tứ.

Thứ tư, từ chợ nổi và cùng với chợ nổi nhiều hiện tượng “văn hóa kinh doanh” độc đáo xuất hiện: cây bẹo trên ghe – cây sào cao treo trên đó loại nông sản trái cây rau cải, nhìn vô thì biết ghe đó bán gì; hình thức số lượng hàng hóa mua bán tính theo “chục, trăm có đầu”, từng “thiên” hay từng bó, tính theo từng cần xé, vỏ, bội (những loại đồ đựng đan bằng tre nứa hay lác, bàng)… mà không phải theo số đếm hay cân ký thông thường. Quan hệ mua bán ở chợ nổi là bán sỉ, “bán mão” từ số lượng chủng loại hàng hóa đến tiền nong đều lấy sự chân thành và chữ “tín” làm trọng, nếu có chuyện rủi ro thì bạn hàng cùng nhau giải quyết, đôi bên không vì lợi lộc riêng mình mà “cạn tàu ráo máng”. Để phục vụ chợ nổi còn có một loại hình dịch vụ vô cùng linh động: hàng chục chiếc xuồng nhỏ len lỏi giữa những chiếc ghe to lớn, bán đồ ăn thức uống mồi nhậu, sau này còn bán cả video phim bộ phim ca nhạc hoặc cho ghe mướn coi lúc tan chợ… Những sinh hoạt trên ghe, hoạt động đa dạng ở chợ nổi đã trở thành đề tài của nhiều tác phẩm nghệ thuật phản ánh đời sống văn hóa sông nước Nam bộ…

Thứ năm, chợ nổi là một phương thức sinh sống phổ biến và bình thường ở miền Tây Nam bộ. Phương thức này dựa vào sự kết hợp nhiều loại “vốn” của các tầng lớp dân cư: nông sản của nông dân, sức lực của người làm mướn chuyển hàng trên các ghe thương hồ, nơi thị tứ, vốn tiền bạc của thương nhân, rồi “vốn xã hội” là các mối quan hệ mua bán, vận chuyển, sự tin tưởng, cách thức giải giải quyết mâu thuẫn nảy sinh trong quá trình làm ăn… Tính “chuyên nghiệp” của chợ nổi thông qua “sự phân công lao động hợp lý” nhằm chia sẻ lợi nhuận trên nguồn vốn bỏ ra nhưng vẫn có sự tương trợ giúp đỡ lẫn nhau khi rủi ro. Ngoài ra, trên mỗi ghe thương hồ nhiều khi còn là không gian sinh sống của một gia đình, họ di chuyển và hầu như không cố định lâu ở một nơi. Tâm thức cư dân sông nước được nuôi dưỡng, duy trì với những mặt tích cực và và cả hạn chế của nó…

***

Chợ nổi ra đời “tự phát” nhưng để hình thành một hiện tượng kinh tế - văn hóa đặc trưng của miền Tây Nam bộ thì phải có sự kết hợp của những yếu tố “bản địa”: vị trí, thời gian của chợ nổi xác định theo điều kiện tự nhiên; nhu cầu giao thương của kinh tế hàng hóa chủ yếu là nông sản của nền nông nghiệp đa canh ở một “vùng đất mới” rộng lớn; sự phát triển của nghề thương hồ (gồm kỹ thuật của phương tiện vận chuyển đường thủy và tầng lớp thương nhân); mối quan hệ chân thành và phóng khoáng của người miền Tây. Đó là những yếu tố làm cho chợ nổi tồn tại lâu dài dù nó mang tính chất mở chứ không khép kín như “chợ làng”.

Hiện nay trong những điều kiện tự nhiên và xã hội mới, các yếu tố trên đã có nhiều thay đổi làm cho chức năng vai trò của chợ nổi trong kinh tế cũng suy giảm. Giao thông đường bộ là chủ yếu, vùng chuyên canh lúa tăng nhanh và nhằm vào mục tiêu sản lượng, sản phẩm truyền thống của miệt vườn cũng biến đổi do kỹ thuật canh tác ảnh hưởng đến sản lượng và chất lượng, nhu cầu thị trường trong và ngoài nước luôn thay đổi… Cộng đồng dân cư có nhiều biến động, lối sống cố định trên ghe xuồng không còn phổ biến, quan hệ giao thương rộng mở hơn và tính rủi ro cũng cao hơn…

Vì vậy, duy trì hoạt động truyền thống của chợ nổi đã khó, gánh thêm chức năng “du lịch” càng khó hơn nếu không tạo ra những yếu tố mới, hoạt động mới. Chợ nổi muốn trở thành một sản phẩm độc đáo trong chuỗi sản phẩm của “du lịch văn hóa sông nước” không thể chỉ dựa vào, ăn theo “vốn xã hội” cũ để tạo ra giá trị mới mà cần tạo ra “vốn xã hội mới” từ giá trị “tài nguyên văn hóa” của chợ nổi. Một đúc kết từ thực tiễn mà hiện nay đã trở thành phương châm của các nhà sản xuất: khách hàng tiếp nhận sản phẩm là tiếp nhận các yếu tố: sự trải nghiệm về tính độc đáo của sản phẩm, giải pháp sử dụng sản phẩm và hành vi tiêu dùng sản phẩm.

Theo đó, sản phẩm du lịch chợ nổi cần đáp ứng nhu cầu mua bán sản phẩm đặc trưng là trái cây, nông sản nơi chợ nổi – tất nhiên là du khách thì không thể mua sỉ bán mão mà cần có cách thức phù hợp; tạo ra và đáp ứng nhu cầu trải nghiệm được “sinh sống” ở chợ nổi dù chỉ trong một buổi chợ, và cũng giống như trong bảo tàng có không gian “khám phá” dành cho du khách tự mình tham gia vào một sự kiện lịch sử giả định, chợ nổi cũng cần tổ chức cho du khách được một lần trải nghiệm với vai trò thương hồ trên không gian sông nước miền Tây. Tất cả hoạt động trên đều cần sự hợp tác và tham gia của cộng đồng “dân cư chợ nổi”, tức là tạo cho cộng đồng một sinh kế mới từ “vốn văn hóa” của họ.

Chỉ khi nào coi trọng giá trị tài nguyên bản địa của văn hóa truyền thống, coi trọng vai trò của cộng đồng chủ thể văn hóa ấy, khi ấy mới có thể bảo tồn và phát triển văn hóa với một sức sống mới.

Nguyễn Thị Hậu
Sài Gòn 4. 12.2017

(Viet-studies)
 
Top ↑ Copyright © 2010. Tin Tức Hàng Ngày - All Rights Reserved
Welcome to Tin Tức Hàng Ngày