VANEWS
Tin Cập Nhật :
Bài Mới

Đăng bởi Anh on Thứ Bảy, ngày 30 tháng 4 năm 2016 | 30.4.16

BREAKING NEWS
  • Tin tức sẽ được cập nhật vào lúc 4h00, 8h00, 13h30 và 18h30 giờ Hà Nội mỗi ngày.
  • Venezuela : Kiến nghị trưng cầu để phế truất tổng thống (RFI) - Venezuela hiện đang phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng do cuộc khủng hoảng kinh tế vì giá dầu sụt giảm. Hàng chục nghìn người dân nước này hàng ngày vẫn phải xếp hàng trong vòng nhiều giờ để chờ được mua bột mì, gạo hay cà phê. Nhưng từ ngày 27/04/2016, lần đầu tiên người dân không xếp hàng để mua nhu yếu phẩm, mà để ký vào kiến nghị đòi tổ chức trưng cầu dân ý chống tổng thống Nicolas Maduro.
  • Syria : Mưa bom đạn xuống Aleppo, cả trăm người chết (RFI) - Giao tranh ác liệt diễn ra tại Aleppo, thủ phủ kinh tế Syria : Lực lượng nổi dậy và quân đội chính phủ đã ào ạt pháo kích vào các vị trí của nhau, trong lúc không quân Syria dồn dập ném bom. Trong vòng 24 tiếng đồng hồ kể từ hôm qua, 28/04/2016, đã có cả trăm người chết, bao gồm cả thường dân lẫn chiến binh. Hội Hồng Thập Tự Quốc Tế cảnh báo là chiến sự leo thang sẽ dẫn đến thảm kịch nhân đạo khó lường ở Aleppo.
  • Nga : Phe ủng hộ Putin hành hung nữ văn sĩ Oulitskaïa (RFI) - Tại Matxcơva ngày 28/04/2016, thành viên Phong Trào Giải Phóng Quốc Gia (NOD), theo xu hướng dân tộc chủ nghĩa và ủng hộ Putin, đã tấn công vào những người tham gia cuộc thi do tổ chức bảo vệ nhân quyền Memorial tổ chức. Trong số những người bị hành hung có nhà văn nữ Lioudmila Oulitskaïa, nổi tiếng với những tác phẩm chỉ trích thời Stalin.
  • Trung Quốc sẽ tập trận chung với các nước tranh chấp Biển Đông (RFI) - Hôm qua, 28/04/2016, Trung Quốc loan báo sẽ gởi một chiến hạm và lực lượng đặc nhiệm đến tham gia một cuộc tập trận đa phương vào tháng tới, cùng với lực lượng của nhiều quốc gia, trong đó có cả các quốc gia có tranh chấp chủ quyền với Bắc Kinh ở Biển Đông, như Philippines và Việt Nam.
  • Việt Nam : Ngư dân khốn khổ trước thảm họa cá chết ở miền Trung (RFI) - Trước thảm họa cá chết hàng loạt tại bốn tỉnh miền Trung, hôm qua 28/04/2016 hàng trăm ngư dân làng biển Cảnh Dương, Quảng Trạch thuộc tỉnh Quảng Bình đã biểu tình đòi hỏi phải trả lại vùng biển sạch cho người dân. Tình trạng này đang làm dư luận cả nước xôn xao, riêng đối với những người mà cuộc sống gắn bó với nghề cá lại càng khốn khổ.
  • Cá chết hàng loạt thành thảm họa môi trường do chậm xử lý? (RFA) - Sự chậm trễ trong xử lý vấn đề đang khiến sự cố biển miền Trung trở thành một thảm họa môi trường và có hậu quả lâu dài theo nhận xét của giáo sư Lê Huy Bá, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ và Quản lý Môi trường thuộc trường đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh.
  • Môi trường Biển và người dân Việt đang lâm nguy (BoxitVN) - Qua sự cố xả thải gây ô nhiễm của công ty Formosa Hà Tĩnh gây ô nhiễm và hủy hoại hệ sinh thái biển,

    Kính đề nghị Ban biên tập Bauxite Việt Nam cất lên tiếng kêu gọi các nhà trí thức, các khoa học gia trong và ngoài nước, các tổ chức môi trường thế giới, cộng đồng quốc tế giúp đở để nhanh chóng tìm ra nguyên nhân gây ô nhiễm hủy hoại hệ sinh thái biển miền Trung Việt Nam, gióng lên hồi chuông cảnh báo để dân chúng sống dọc theo các tỉnh Miền Trung có biện pháp tự phòng ngừa trước thảm họa môi trường môi sinh biển, phòng tránh bị nhiễm độc cấp tính cũng như mãn tính ảnh hưởng đến sức khỏe và tương lai giống nòi.
  • CÂU TRẢ LỜI VÔ NGHĨA (BoxitVN) - Sáng 28 tháng tư, VTV1 đưa tin Bộ TN &MT trả lời chính thức về nguyên nhân gây cá chết ở biển Miền Trung. Đó là kết quả của cuộc họp gồm đại diện 7 bộ, 4 tỉnh và một số nhà khoa học, chuyên gia, trong đó có chuyên gia đến từ Nhật. Nghe xong bản tin tôi vô cùng thất vọng vì câu trả lời của ông thứ trưởng không những vô nghĩa mà còn ẩn dấu sự bịp bợm.

    Không biết trong hội nghị, những ai đã thảo luận và phát biểu như thế nào, tôi chỉ nghe lời thuyết trình về trả lời của ông Thứ trưởng và sau đó tìm đọc được “Thông báo của cuộc họp” tại cuộc họp báo vào tối ngày 27/4. Theo thông tin nhận được thì ông thứ trưởng đã công bố những ý chính sau đây.
  • Nhà khoa học phản bác kết luận của Bộ Tài nguyên – Môi trường (BoxitVN) - Sau khi Bộ Tài nguyên – Môi trường đưa ra kết luận ban đầu về nguyên nhân khiến cá chết hàng loạt tại các tỉnh miền Trung, giới khoa học đã lên tiếng phản bác, cho rằng cần loại bỏ nguyên nhân thuỷ triều đỏ bởi không có đủ căn cứ khoa học.

    PGS.TS Nguyễn Chu Hồi – nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam (Bộ Tài nguyên – Môi trường) cho biết: "Nếu cá chết do thuỷ triều đỏ thì phải có hiện tượng màu nước, tuy nhiên chưa thấy có hình ảnh màu nước khác lạ ở khu vực này".
  • Báo động đỏ thảm họa môi trường: rừng ngập mặn Kỳ Anh đồng loạt chết (BoxitVN) - Mấy tuần nay, báo chí tập trung vào hiện tượng cá chết hàng loạt để mổ xẻ, đưa tin về những hiện tượng, số liệu, cách hành động của cơ quan công quyền, đã làm cho dư luận chú ý đến nhiều vào việc cá chết, người chết. Sự việc không đơn giản vì vùng nhiễm độc từ Hà Tĩnh đã lan vào tận Đà Nẵng xa xôi, hơn 200 km bờ biển miền Trung đầy nắng gió hẹn mùa du lịch đang bị đe dọa nghiêm trọng.

    Sự vô tâm, lảng tránh và thái độ bao che qua cách làm việc, cách phát ngôn của quan chức từ trung ương đến địa phương, đã làm dậy sóng dư luận. Người ta đã phát hiện ra những “sự im lặng chết chóc” kể từ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cho đến các cơ quan chức năng và quan chức nhà nước ở vụ này.
  • Lễ trao tặng học giả Nguyễn Văn Vĩnh danh hiệu danh nhân văn hóa Việt Nam (BoxitVN) - Ngồi chơi tán chuyện với các nhà văn Hoàng Minh Tường, dịch giả Dương Tường và nhà văn, nhà giáo P.T., anh nói anh muốn làm Notre Damus thời nay, nên đã tiên đoán như sau về vận mệnh hai đế quốc Nga-Trung như sau: „Putin sẽ sụp đổ đúng ngày 7.11.2017 như Liên Xô sụp đổ tháng 11.1989, còn người Mỹ một cách hòa bình, sẽ làm cho họ Tập tan thành mây khói 2020 để từ đống tro tàn đó hình thành một nhà nước dân chủ, Liên bang trẻ nhất nhưng cũng lớn nhất hành tinh chúng ta“. „Thế còn Việt Nam nhỏ bé của chúng ta, sẽ mãi mãi theo đuôi „anh bạn 16 chữ vàng“, 10-20 năm sau ư?“.

    „Không, với thói „khôn lỏi“ của mình, các nhà chính trị Việt Nam chúng ta sẽ đi trước họ Tập, riêng lần này! Và với kinh nghiệm với phương Tây nhiều hơn hẳn, hệt như học giả Nguyễn Văn Vĩnh trước đây tám mươi năm, họ sẽ tổ chức thành công nhà nước pháp quyền trước người Tàu“.
  • Việt Nam trước thảm họa môi trường (RFA) - Trước phản ứng giận dữ của giới truyền thông và công luận về cách thức xử lý khủng hoảng qua vụ cá chết hàng loạt, ngày 28/4/2016 ông Trần Hồng Hà, Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường đã lên tiếng nhận khuyết điểm với người dân.
  • Cá biển chết hàng loạt: Chính quyền vẫn còn mơ hồ (RFI) - Chính quyền Việt Nam đã yêu cầu công ty Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS ) không được đặt ngầm ống xả nước thải, cho dù vẫn chưa tìm ra bằng chứng khẳng định chính công ty này đã gây ra hiện tượng cá biển chết hàng loạt đang gây phẫn nộ dư luận và gây lo ngại cho sức khỏe của người dân Việt Nam.
  • 'Tháng Tư đen' và thủy triều đỏ (BBC) - Sau kỷ niệm 40 năm chiến thắng trong dịp nhiều người Việt hải ngoại gọi là 'tháng Tư đen', năm nay Hà Nội có thách thức mới.
  • Thủ tướng Việt Nam chỉ thị nhanh chóng tìm nguyên nhân cá chết (RFA) - Khẳng định cá chết hàng loạt ở một số tỉnh miền Trung là sự cố môi trường lần đầu tiên xảy ra, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc chỉ thị phải nhanh chóng tìm cho ra nguyên nhân, đồng thời giúp đỡ người dân ở khu vực đang bị ảnh hưởng.
  • Nghề buôn đồng Yuan ở các cửa khẩu (RFA) - Giống như nghề buôn lậu và cửu vạn, nghề buôn đồng Yuan Trung Quốc qua lại ở các cửa khẩu phía Bắc là một nghề ăn nên làm ra. Và khi nghề này phát triển theo hướng không chính ngạch một cách bạo phát, các dịch vụ đen do người Trung Quốc nắm chủ chốt cũng phát triển tỉ lệ.
  • Mạng xã hội : Vũ khí phát động và lan truyền ngọn lửa tranh đấu (RFI) - Làm cách nào để tổ chức tự phát « Đêm quật khởi » tại Pháp từ mục tiêu chống dự luật lao động biến thành phong trào áp lực thường trực ? Kinh tế Pháp khởi sắc vào lúc công luận tuyệt vọng. Đàm phán Syria bên bờ vực thẳm vì Damas quyết đánh. Hồi giáo đánh mất cảm tình Đức và Pháp. Phất cờ Daech, khủng bố ở Philippines bắt cóc, chặt đầu con tin Tây phương để gieo rắc kinh hoàng, chế độ xã hội ở Venenezuela trong ngõ cụt là những chủ đề trên báo Pháp hôm nay.
  • Niềm tin trong giáo dục (VOA) - Từ thế kỷ XIX, Henri Frédéric Amiel, nhà triết học người Thụy Sỹ đã nói rằng “Xã hội tồn tại nhờ niềm tin, và phát triển nhờ khoa học”. Niềm tin đóng vai trò cực ký quan trọng trong đời sống xã hội. Cách đây không lâu khi nhậm chức, tân Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ nói : “Nhiệm vụ quan trọng của mình là tạo niềm tin. Chỉ khi xã hội có niềm tin vào giáo dục thì mới thắng lợi. Còn khi chưa có niềm tin vào giáo dục thì vẫn thất bại”, “niềm tin phải được xây dựng bằng nhận thức. Trước khi làm cho xã hội tin thì người trong ngành phải tin đã”. Thiết nghĩ, cơ sở đầu tiên của niềm tin đó là sự thật. Vậy nên trước hết ngành giáo dục cần phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật về những bất cập, yếu kém để tìm ra nguyên nhân, rút ra những bài học cần thiết trong quá trình tạo dựng niềm tin cho chính mình.
  • Bắc Tiều Tiên thắt chặt an ninh trước Đại hội Đảng (RFI) - Bắc Tiều Tiên thắt chặt an ninh trong nước trước kỳ Đại hội đảng Lao Động. Thông tin trên được một quan chức Hàn Quốc cho biết ngày 28/04/2016. Quan chức này nêu rõ chính quyền Bình Nhưỡng muốn tránh mọi « sự cố » nhân sự kiện quan trọng này, một dịp để nhằm phô trương những tiến bộ về vũ khí hạt nhân.
  • LHQ 'chuẩn bị phản ứng' Bắc Hàn (BBC) - Hội đồng Bảo an LHQ đang chuẩn bị phản ứng trước việc Bắc Hàn phóng hai tên lửa tầm trung, đại sứ Trung Quốc tại LHQ cho hay.
  • Thái Lan tạm giam 8 nhà tranh đấu chỉ trích dự thảo hiến pháp (RFA) - Trong phiên xử kết thúc chiều qua, tòa án quân sự Thái Lan quyết định tạm giam 8 nhà tranh đấu về tội cho loan tải trên mạng những lời chỉ trích bản dự thảo hiến pháp mà chính phủ quân sự lâm thời mới hoàn tất, sẽ đưa ra cho dân chúng bỏ phiếu vào tháng Tám tới đây.
  • Đài Loan phản đối Nhật Bản bắt giữ tàu đánh cá (RFA) - Đài Bắc triệu đại diện Nhật Bản đến để phản đối việc tuần duyên Nhật bắt giữ một tàu đánh cá mang cờ Đài Loan, lúc chiếc tàu này đang hành nghề trong vùng biển mà Nhật tự nhận là vùng đặc quyền kinh tế.
  • Cấm gắn nhãn Gucci cho hàng mã? (BBC) - Gucci gửi thư yêu cầu các tiệm vàng mã Hong Kong không gắn nhãn thương hiệu của họ vào sản phẩm cho người chết.
  • Pháp : Phản đối dự luật lao động, gần 60 người biểu tình bị bắt (RFI) - Ngày 28/04/2016, một lần nữa, hàng trăm nghìn người Pháp lại xuống đường biểu tình phản đối dự luật lao động, mang tên bộ trưởng Lao Động El Khomri. Tại Paris và nhiều thành phố lớn đã xảy ra nhiều vụ đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình, 24 cảnh sát và hiến binh bị thương, trong đó có ba người bị thương nặng.
  • Ngoại trưởng Anh lần đầu đến Cuba, sau hơn nửa thế kỷ (RFI) - Ngoại trưởng Anh Philip Hammond đã tiếp xúc với các viên chức Cuba vào hôm qua, 28/04/2014, trong chuyến viếng thăm đầu tiên của người đứng đầu ngành ngoại giao Anh Quốc từ năm 1959. Mục tiêu là để đẩy mạnh thương mại và du lịch giữa hai nước.

Đăng bởi Trung Lập on Thứ Sáu, ngày 29 tháng 4 năm 2016 | 29.4.16

Trong bài phát biểu của mình, đại sứ Vinh cũng đề cập tới việc Mỹ và Việt Nam hiện cũng thảo luận “những vấn đề còn khác biệt như nhân quyền”.
Trong bài phát biểu của mình, đại sứ Vinh cũng đề cập tới việc Mỹ và Việt Nam hiện cũng thảo luận “những vấn đề còn khác biệt như nhân quyền”.

AUSTIN, TEXAS—Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Phạm Quang Vinh hôm 28/4 đã vấp phải sự phản đối cả trong lẫn ngoài khi tới phát biểu tại thư viện Tổng thống Lyndon B. Johnson về một chương mới trong quan hệ giữa Washington và Hà Nội.

Khi ông Vinh đọc lên một loạt các thành tựu mà Việt Nam đã đạt được trong những năm qua, nhất là khi nhắc tới chuyện nhiều người Việt có thể tiếp cận Internet, một tiếng hét “stop lying” (đừng dối trá) của một ai đó trong số hàng trăm người trong hội trường vang lên.

Trong khi đó ở bên ngoài, hàng chục người Mỹ gốc Việt vẫy cờ và hô vang nhiều khẩu hiệu phản đối, làm náo loạn cả một góc thư viện tổng thống Mỹ.

Đề cập tới mối quan hệ “từ thù thành bạn”, nhà ngoại giao Việt Nam nói hai quốc gia đã trải qua nhiều trở ngại để tiến tới mối quan hệ đối tác toàn diện như hiện nay.

Ông cũng nhắc tới chuyến thăm của người đứng đầu Nhà Trắng và chuyện cấm vận vũ khí.

Việt Nam kêu gọi Mỹ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận vũ khí sát thương, và tin rằng rào cản của quá khứ này nên được dỡ bỏ nhằm chứng tỏ sự bình thường hóa quan hệ toàn diện giữa hai nước bắt đầu hai thập kỷ trước, và mối quan hệ đối tác toàn diện diện nay.
Đại sứ Phạm Quang Vinh nói.

Đại sứ Vinh nói: “Tổng thống Obama sẽ sớm tới thăm Việt Nam vào tháng tới. Hai bên đang nỗ lực chuẩn bị để bảo đảm thành công của chuyến đi. Ngày nay, Việt Nam và Hoa Kỳ có một nền móng vững chắc cho mối quan hệ đối tác mạnh mẽ hơn".

Ông nói thêm: "Việt Nam kêu gọi Mỹ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận vũ khí sát thương, và tin rằng rào cản của quá khứ này nên được dỡ bỏ nhằm chứng tỏ sự bình thường hóa quan hệ toàn diện giữa hai nước bắt đầu hai thập kỷ trước, và mối quan hệ đối tác toàn diện diện nay”.

Không giống cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger và đương kim Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, đại sứ Việt Nam không trả lời bất kỳ câu hỏi nào của phóng viên cũng như người tham dự.

Sau khi phát biểu xong, ông Vinh nhanh chóng đi vào cánh gà, giữa tiếng hét “freedom for Vietnam” (tự do cho Việt Nam) của một người trong hội trường.

Ban tổ chức ngay lập tức bật to lời phát biểu trước đây về Chiến tranh Việt Nam của Tổng thống Lyndon Baines Johnson, trước khi một nhóm các cựu quan chức Mỹ thảo luận về bài học từ cuộc chiến đẫm máu.

"Hòa hợp, hòa giải"

Một biểu ngữ của người biểu tình gốc Việt bên ngoài Thư viện Tổng thống Lyndon Johnson.
       Một biểu ngữ của người biểu tình gốc Việt bên ngoài Thư viện Tổng thống Lyndon Johnson.

Nhiều tiếng đồng hồ trước khi ông Vinh tới, một nhóm người Mỹ gốc Việt khoảng vài chục người cũng đã biểu tình tại khoảng sân lớn của thư viện Tổng thống Johnson, phản đối việc ông được mời tới nói chuyện.

Nha sĩ Bryan Chu, cố vấn của Hội đồng đại diện cộng đồng người Việt ở Houston và vùng phụ cận, cho biết họ xuống đường để “chống lại sự xuất hiện của ông Vinh” cũng như “nói lên tiếng nói tranh đấu cho dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam”.

Về quá trình hòa hợp, hòa giải giữa chính phủ Việt Nam và cộng đồng người Việt lưu vong ở hải ngoại, nhất là ở Mỹ, ông Chu nói “cộng đồng sẽ không bao giờ chấp nhận”.

Ông nói: “Chúng tôi hoàn toàn chống lại vấn đề hòa giải dân tộc vì ngay cả đảng cộng sản Việt Nam họ cũng không chủ trương chuyện đó. Khi mà họ chiếm miền nam Việt Nam thì họ đã bỏ tù hàng trăm nghìn người và làm cho hàng triệu người phải bỏ xứ ra đi. Cá nhân tôi cũng là một thuyền nhân mà phải vượt biên 6 lần mới tới được Hoa Kỳ. Vấn đề hòa hợp hòa giải chúng tôi sẽ không bao giờ chấp nhận cho tới khi nào cộng sản Việt Nam phải hủy bỏ điều 4 hiến pháp và thả tất cả các tù nhân lương tâm”.

Trong bài phát biểu của mình, đại sứ Vinh cũng đề cập tới việc Mỹ và Việt Nam hiện cũng thảo luận “những vấn đề còn khác biệt như nhân quyền”.

Hôm 27/4, cũng tại nơi ông Vinh phát biểu, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry nói rằng Washington và Hà Nội sẽ “tiếp tục có những khác biệt về quan điểm, nhưng tin tốt lành là đôi bên trao đổi thường xuyên, thẳng thắn và hiệu quả về những điều đó”.

Việt Nam bấy lâu nay vẫn phản bác cáo buộc của các tổ chức nhân quyền về chuyện “kiểm duyệt” và “bóp nghẹt” Internet, cũng như tuyên bố không tống giam những người bất đồng chính kiến mà chỉ phạt tù những ai vi phạm pháp luật.

(VOA)




Đồng bằng sông Cửu Long: Những thách hiện nay và ngày mai

Thứ tư, 06-04-2016 | 08:15:27
Nguyễn Ngọc Trân











Hiện nay và trong thời gian tới, ĐBSCL phải đương đầu với ít nhất hai thách thức toàn cầu, một thách thức khu vực và một thách thức từ chính sự khai thác đồng bằng. Toàn cầu, đó là biến đổi khí hậu, nước biển dâng, và toàn cầu hóa kinh tế, hội nhập quốc tế. Các thách thức đó không tác động riêng lẻ mà cùng nhau và liên hoàn tác động, nhân lên hậu quả của các tác hại là thách thức tổng hợp đối với sự phát triển bền vững của đồng bằng.

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nằm ở ngoài cùng của châu thổ sông Mekong giáp với biển, được hình thành từ khoảng 6000 năm nay, từ trầm tích mà sông Mekong tải ra biển cộng với quá trình biển lùi. Nước và trầm tích là hai yếu tố thuộc về bản chất của đồng bằng.

Là một châu thổ trẻ, mẫn cảm với các tác động từ bên ngoài và từ bên trong, đồng bằng sông Cửu Long đang chịu tác động kép từ biến đổi khí hậu, nước biển dâng và từ việc sử dụng nguồn nước từ thượng nguồn. Gọi là kép vì hai tác động này không tách biệt nhau mà quyện vào nhau1.


Hệ lụy từ việc khai thác Đồng bằng Sông Cửu Long

Sau năm 1975, Việt Nam bắt tay vào quy hoạch khai thác ĐBSCL. Các vấn đề cần hiểu rõ và giải quyết cho được và đúng quy luật, là phèn, chua và mặn để khai thác ba tiểu vùng đất rộng người thưa lúc bấy giờ là Đồng Tháp Mười, Tứ giác Long Xuyên và Bán đảo Cà Mau.

Thách thức khi đó đối với đồng bằng, đặc biệt trong ba tiểu vùng, là vào mùa mưa thì thừa nước, lũ ngập mênh mông, nhưng vào mùa khô thì thiếu nước trầm trọng, đất nứt nẻ, phèn xì lên từ những lớp đất phèn bên dưới bị oxy hóa. Lại thêm vào mùa khô, nước mặn theo triều xâm nhập sâu vào đồng bằng. Đầu mùa mưa, phèn được rửa, chảy vào kênh rạch kéo độ pH xuống thấp. Phải chờ cho đất bớt phèn mới canh tác lúa được.

Ở Việt Nam, không có “Vạn lý trường thành” nhưng ĐBSCL có “Vạn lý đường kênh”. Chỉ tính riêng trong tiểu vùng Đồng Tháp Mười và tiểu vùng Tứ giác Long Xuyên, từ năm 1975 đến cuối thập niên 1990, hơn hai vạn km kênh các loại đã được đào, để “ém phèn” cắt đứt oxy hóa các tầng jarosite và pyrite, để thau chua, rửa mặn và đưa phù sa sông Mekong vào sâu trong Đồng Tháp Mười và Tứ giác Long Xuyên. (Hình 1).


Một mặt khác, chính quyền các cấp và nhân dân cũng đã xây dựng rất nhiều cống ngăn mặn, nhằm giữ ngọt và “ngọt hóa” những vùng bị nhiễm mặn như các vùng Gò Công, Nam Măng Thít, sông Ba Lai, vùng trung tâm của Bán đảo Cà Mau, … Mục đích là để tăng diện tích canh tác lúa hai vụ nơi nào có thể.

Cái giá phải trả cho nỗ lực đẩy mạnh sản xuất lúa gạo, làm tròn nhiệm vụ “vựa lúa của cả nước” là diện tích rừng tràm biến mất nhanh chóng trong Đồng Tháp Mười, trong Tứ giác Long Xuyên và tại rừng U Minh (Thượng và Hạ). Hơn thế nữa các vùng trũng bị “chắt nước” cạn để tăng vụ. (Hình 2). Mất rừng là mất nước. Chắt cạn nước chứa đựng nguy cơ mực nước thủy cấp trong khu vực sẽ xuống thấp khi nước sông Mekong về đồng bằng không còn dồi dào như trước nữa.

Hình 2. Diễn biến của Đồng Tháp Mười năm 1979 (trái) và năm 2005 (phải).

Không ngừng lại ở hai vụ, nhiều tỉnh, bắt đầu từ An Giang, Đồng Tháp, bao đê vượt lũ để làm lúa vụ ba từ những năm 1990. Tổng diện tích lúa vụ ba có đến trên 300.000 ha. Tăng thêm thu nhập được đánh đổi bằng chế độ thủy văn bị xáo trộn bên ngoài đê bao. Bên trong thì độ phì của đất giảm sút, môi trường suy thoái.

Đánh bắt, nuôi trồng thủy sản, kể cả thủy sản biển còn khiêm tốn trong thập niên 1980. Nay, diện tích nuôi tôm lớn lên từng ngày. Quy hoạch diện tích nuôi tôm cho năm năm đã được các tỉnh ven biển từ Bến Tre đến Kiên Giang hoàn thành trong một đến hai năm, thậm chí có nơi còn nhanh hơn. Có cả những cống ngăn mặn trước đây được xây để canh tác lúa, bị bửa ra để lấy nước mặn nuôi tôm. Có nhiều cống ngăn mặn trong vùng ngọt hóa Bán đảo Cà Mau được mở ra để cho nước mặn vào các vuông tôm trong vùng ngọt hóa.

Cái giá phải trả còn là mất rừng ngập mặn để đào vuông nuôi tôm. Thiếu nước ngọt để giữ độ mặn trong ao phù hợp cho nuôi tôm, nước ngầm đã được bơm lên. Ở một số nơi trong vùng đã ngọt hóa, người dân còn khai thác nước ngầm mặn để đảm bảo độ mặn trong vuông cho tôm phát triển.

Hình 3. Diễn biến rừng ngập mặn ở Cà Mau. Ảnh vệ tinh từ trái qua phải 1973, 1983 và 2010.

Có phải chúng ta đã hiểu hết về đồng bằng, hiểu rõ những phản ứng của vùng đất này để khai thác nó đúng quy luật? Tôi cho là chưa. Tiếp tục theo dõi, điều tra nghiên cứu (không chỉ về khoa học tự nhiên mà còn cả về kinh tế xã hội) vẫn là cần thiết. Nếu không, lợi sẽ bất cập hại, cái lợi trước mắt sẽ không bù được cái hại trong trung và dài hạn về tài nguyên nước và môi trường nói chung. Nhận thức về sự cần thiết phải bảo vệ môi trường, một cột trụ của phát triển bền vững là một thách thức khác.

Những thách thức hiện nay và ngày mai

Châu thổ sông Mekong được đánh giá là một trong ba châu thổ lớn của thế giới bị đe dọa nghiêm trọng nhất bởi biến đổi khí hậu. Trái đất càng ấm lên, băng tan càng nhanh, ĐBSCL càng phải đối đầu với ngập, lún chìm, bờ biển bị xâm thực và mặn ngày càng xâm nhập vào sâu. Trong bối cảnh bị đe dọa như vậy, thách thức từ hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa kinh tế buộc nền kinh tế đồng bằng phải có sức cạnh tranh cao hơn và phải có chỗ đứng trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thách thức khu vực đó là việc khai thác tài nguyên nước trên thượng nguồn châu thổ, trong đó có việc chuyển nước sang lưu vực sông khác, và nhất là việc khai thác thủy điện trên dòng chính sông Mekong từ cao nguyên Tây Tạng trở xuống trong khi nhu cầu về nước ngày càng tăng.

Theo Ủy hội sông Mekong (MRC) (2009), sáu đập thủy điện của Trung Quốc + 11 đập ở hạ lưu vực + 30 đập trên các chi lưu sẽ tích lại một lượng nước của sông Mekong vào năm 2030 là 65,5 tỷ m3 trong khi đó nhu cầu về nước trong hạ lưu vực vào năm này sẽ tăng 50% so với năm 2000.

Nhóm chuyên gia về trầm tích, trong Phụ lục của Báo cáo SEA của MRC đã đánh giá: “Tác động của các đập của Trung Quốc đối với trầm tích sông Mekong là rất to lớn, trong hàng trăm năm, một khi tất cả các đập đi vào hoạt động. Lượng trầm tích của sông Mekong ước tính sẽ bị các đập Trung Quốc giữ lại vào khoảng từ ⅓ đến ½ của tổng lượng trầm tích bình quân chảy về châu thổ sông Mekong”2.

Các đập thủy điện giữ lại trầm tích trong hồ, gây nên thâm hụt trong cán cân trầm tích ở hạ du, làm thay đổi địa mạo lòng sông, đáy sông, cửa biển. Sự sạt lở nghiêm trọng đê biển ở Gành Hào, đường phòng hộ ven biển ở Bạc Liêu mà tôi vừa chứng kiến trong tháng 2.2016 là một minh họa cụ thể của tác động kép lên đồng bằng từ biến đổi khí hậu và từ khai thác nguồn nước ở thượng nguồn.

Trong thách thức khu vực, còn có việc xây dựng 11 đập thủy điện trên dòng chính sông Mekong ở hạ lưu vực (chín trên đất Lào và hai trên lãnh thổ Campuchia), và dự án của Thái Lan chuyển một lượng nước từ sông Mekong sang lưu vực sông Chao Phraya.

Tác động kép sẽ càng mãnh liệt hơn. Đồng bằng bị đe dọa trong chính sự tồn tại của mình.

Thách thức tại địa bàn, ngoài việc mất rừng ngập mặn và rừng tràm, còn là việc khai thác cát trên sông Tiền, sông Hậu, làm trầm trọng thêm sự thâm hụt cán cân trầm tích3; là việc khai thác quá mức nước ngầm làm mặt đất sụt lún kéo theo mực nước biển dâng thực tế ngày càng nhanh hơn4,5. (Hình 4) còn là phát triển nông nghiệp vẫn thiên về chiều rộng hơn chiều sâu, vẫn thiên về số lượng hơn chất lượng, dẫn đến lãng phí tài nguyên, đặc biệt tài nguyên đất và tài nguyên nước.

Hình 4. Khai thác cát, sỏi và cuội trong hạ lưu vực.


Thách thức tại địa bàn còn do năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực rất thấp, là cơ giới hóa và hạ tầng cơ sở chưa tương xứng với tiềm năng của đồng bằng và nhất là do thiếu một cơ chế phát triển vùng để tạo nên sức mạnh tổng hợp của cả vùng; do thiếu sự liên kết chuỗi nên giá trị các mặt hàng nông sản xuất khẩu của Việt Nam thấp, sức cạnh tranh yếu.

Hình 5. Tốc độ tụt của mực nước ngầm (trái) và tốc độ sụt lún bề mặt của đồng bằng (phải).

Hành động

1. Đã đến lúc sáu nước trong lưu vực phải xây dựng một cơ chế sử dụng nguồn nước, trong đó quyền và lợi ích của mỗi quốc gia phải đi đôi với trách nhiệm và nghĩa vụ đối với cả lưu vực, với tinh thần hợp tác để cùng phát triển. Hội nghị cấp cao hợp tác Mekong - Lan Thương lần thứ nhất tại Tam Á (Trung Quốc) liên quan đến sử dụng nguồn nước sông Mekong ngày 23.3.2016 là bước đi đầu tiên, cần được thể hiện bằng những hành động, dự án cụ thể, chân thực đúng với tinh thần này.

2. Các bộ, Ủy ban Quốc gia sông Mekong, cùng các nhà khoa học cần phát hiện, theo dõi, đánh giá tác động của các dự án khai thác nguồn nước ở thượng nguồn từ khi chúng mới manh nha, chỉ ra kịp thời các tác hại để chính phủ có cơ sở đàm phán vì lợi ích của đồng bằng và vì lợi ích của cả lưu vực.

3. Hơn bao giờ, trong bối cảnh mới, phải rà soát lại quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội, và các quy hoạch phát triển ngành, địa phương theo hướng phải tiết kiệm nước ngọt, chung sống với hạn và mặn, khai thác nước mặn như là một tài nguyên như nhiều nước đã làm thành công, đảm bảo nước ngọt cho sinh hoạt của người dân. Mô hình phát triển ở đồng bằng phải chuyển dần, nhưng tích cực nhất có thể được, sang chiều sâu. Mảng công việc này đang chờ đợi sự cống hiến của các nhà khoa học.

4. Các bộ, các địa phương phải phối hợp chặt chẽ với nhau để đối diện với các thách thức. Vấn đề đổi mới thể chế và xác định cơ chế phối hợp là bức thiết.

5. Hơn bao giờ, về cơ chế, sự liên kết chuỗi, liên kết vùng, phát triển kinh tế vùng là bức thiết. Để phát triển bền vững, phải giải quyết tình trạng đồng bằng đang là vùng trũng về giáo dục. Cần đầu tư nhiều hơn nữa cho hạ tầng cơ sở ở đồng bằng.

Sau hội nghị COP 21, nhiều nước sẵn sàng góp sức cùng Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu. Khai thác có hiệu quả hay không sự sẵn sàng này tùy thuộc ở chúng ta.



* GS.TSKH. Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội, Chuyên gia cao cấp Hội đồng Chính sách KH&CN QG.
1 Nguyễn Ngọc Trân, 2010, Tác động kép của biến đổi khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long, Hội thảo khoa học “Khoa học Địa lý và vấn đề biến đổi khí hậu: nghiên cứu và giảng dạy”, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp Hồ Chí Minh, trong Những hòn đá nhỏ vì sự phát triển bền vững, trang 132-151, Nhà XB Trẻ, 2011.
2 C.Thorne, G.Annandale, J.Jensen, Review of Sediment Transport, Morphology, and Nutrient Balance, Part of The MRCS Xayaburi Prior Consultation Project Review Report, March 2011.
3 J.P. Bravard, M. Goichot, S. Gaillot, Geography of Sand and Gravel Mining in the Lower Mekong River, First Survey and Impact Assessment, EchoGeo, 26 (2013), 10-12.2013.
4 J.P. Ericson, C.J. Vorosmarty, S.L. Dingman, L.G. Ward, M. Meybaeck. Effective sea-level rise and deltas: Causes of change and human implications. Global and Planetary Change, vol. 50, Issues 1-2, pp. 63-82, 02.2006.
5 Laura E Erban, Steven M Gorelick and Howard A Zebker, Groundwater extraction, land subsidence, and sea-level rise in the Mekong Delta,Vietnam  Environ. Res. Lett. 9 (2014) 084010 (6pp).



Câu trả lời hợp lý nhất: con tàu Titanic không nhìn thấy tảng đá trước mặt.

Nghe có vẻ như chuyện vui, nhưng đối với cấp lãnh đạo cũng như khối đảng viên trung kiên của đảng CH, thì... không vui chút nào. Khác với Titanic, con tàu CH nhìn thấy rõ tảng đá khổng lồ trước mặt nhưng cho dù ông thuyền trưởng hò hét, thủy thủ đoàn vẫn kiên trì cho tầu thẳng tiến về tảng đá, tuyệt đối chẳng có ý định rẽ phải, rẽ trái, hay đi chậm lại, trong sự hò hét cổ võ của tất cả hành khách. Họ tin rằng con tàu dư thừa khả năng xông tới đâm cho bể tảng đá. Biết đâu họ có lý? Có thể. Nhưng xác xuất họ sai lầm lại... có vẻ lớn hơn nhiều.

Cho đến nay, tất cả các chuyên gia, truyền thông, cấp lãnh đạo cao cấp nhất của đảng CH, đều nhìn thấy rõ ràng viễn tượng ông tỷ phú Trump sẽ đắc cử đại diện cho CH, để rồi sau đó, ra tranh cử với bà Hillary, họ đều nghĩ sẽ bị bà này vắt như vắt chanh. Cho dù ông Trump thắng và vào Toà Bạch Ốc, thì theo họ, cũng vẫn là... đại họa cho CH và tất nhiên cho cả nước Mỹ luôn, trong ngắn hạn cũng như dài hạn.

Hai đối thủ đảng Cộng hòa bất ngờ liên minh chống tỷ phú Trump - Ảnh 1
Các ứng viên Donald Trump, Ted Cruz và John Kasich (từ trái sang)
Có ba yếu tố quan trọng nhất mà cấp lãnh đạo CH nghĩ đến là phát sốt.

Thứ nhất, theo tính toán của họ, ông Trump không thể nào hạ bà Hillary được. CH nghĩ đến việc lại thêm 4 hay 8 năm dưới đảng DC cấp tiến là đổ mồ hôi hột, nhất là dưới sự lãnh đạo của bà Hillary. Cơ may hiếm có trực diện một địch thủ yếu như bà Hillary mà lại bị thua thì không... tức đến đứng tim rồi chết như Chu Du gặp Gia Cát Lượng mới là lạ. Chẳng những CH thua mất Nhà Trắng, mà biết đâu bà Hillary lại kéo theo cái đuôi dài lê thê, đưa đến thắng lợi cho DC tại cả hai viện quốc hội, dây dưa qua thắng lợi tại Tối Cao Pháp Viện luôn. Biết đâu lại mất luôn hàng loạt chính quyền cấp tiểu bang và địa phương nữa. Thế là CH mất hết cả chì lẫn chài. Toàn diện. Soạn cáo phó là vừa.

Thứ nhì là nếu do phép lạ hay sự phù hộ của cố TT Reagan, CH chiến thắng và ông CH Trump đắc cử tổng thống, thì cấp lãnh đạo CH cũng vẫn run lẩy bẩy. Chỉ vì ông Trump không phải là bảo thủ, cũng chưa bao giờ là đảng viên CH. Ông chỉ là một đại doanh gia thời cơ tuyệt đỉnh, biết khai thác tâm lý quần chúng đúng chuyện, đúng lúc, và đúng cách để... trúng thầu một vố vĩ đại. Khai thác cơn thịnh nộ của quần chúng chống chính quyền Obama, chống hậu quả của chính sách cấp tiến của ông ta, đồng thời chống luôn tập đoàn cầm quyền –establishment- của CH, bị coi như yếu đuối, nhu nhược, tham quyền cố vị bất chấp lý tưởng bảo thủ, bó tay nhìn TT Obama và phe cấp tiến lộng hành. Đe dọa đến lý tưởng cũng như quyền lợi, thậm chí cả mạng sống của họ.

Yếu tố này là mối lo sợ lớn nhất của cấp lãnh đạo đảng: với một người thời cơ như vậy, không có gì bảo đảm quyền lợi và lý tưởng bảo thủ sẽ được TT Trump bảo vệ.

Yếu tố quan trọng thứ ba là CH sẽ mất hết kỷ cương. Chẳng ai kiểm soát được TT Trump hết. Ông Trump chưa khi nào là một chính trị gia, bất kể phe nào, vào được Tòa Bạch Ốc tuyệt đối không nhờ vả mà lại còn chống lại guồng máy đảng, chẳng nhận một xu nào của các tài phiệt đang nắm cán dao của đảng. Do đó, ông sẽ đích thực là anh cao bồi một người một ngựa, muốn làm gì cứ làm, tuyệt đối bất cần thiên hạ, bất cần ban lãnh đạo của đảng, bất cần guồng máy của đảng, bất cần tài phiệt của đảng. Nói cách khác, ông Trump đã cưỡng chiếm CH và biến đảng CH thành... đảng Trump, ai theo thì tốt, ai không theo, ông bất cần. Qua những tuyên bố nẩy lửa của ông, người ta lo sợ ông cũng sẽ coi Hiến Pháp như pha luôn.

Mất kiểm soát bình thường đã là chuyện nguy hiểm, nhưng trong trường hợp của ông Trump còn nguy hại gấp bội vì chẳng ai rõ quan điểm chính trị của ông là gì. Nay vầy mai khác, nói năng lung tung, biết đâu mà mò?

Chỉ có chính sách chống di dân lậu là có vẻ rõ rệt nhất. Nhưng trục xuất hết đám một chục triệu di dân ở lậu, nếu làm được, bảo đảm sẽ gia tăng mức lương nhân công ngay, một điều không mấy hấp dẫn cho các ông chủ các đại công ty, nhất là trong những ngành như canh nông, xây cất là những ngành có ảnh hưởng lớn nhất trên kinh tế Mỹ. Ta không nên quên là số di dân vào lậu gia tăng kiểu lũy tiến từ thời TT Reagan chứ không phải mới đây, mà chẳng ai muốn trục xuất hết. Chính TT Reagan là người đầu tiên đã ký sắc lệnh không được trục xuất di dân ở lậu, chứ không phải TT Obama.

Di dân lậu ào ào vào Mỹ mà không bị trục xuất là do sự đồng lõa giữa các chính khách DC cần cử tri và các đại công ty và đại tài phiệt cần nhân công rẻ, rẻ trực tiếp từ từng cá nhân, hay gián tiếp qua việc cả khối này giúp tăng số lượng cung của nhân công rẻ tiền trên cả nước. Các tranh cãi giữa hai đảng DC và CH hiện nay trong vấn đề di dân lậu khiến nhiều người tưởng lầm là khối DC ủng hộ việc nhận di dân trong khi khối CH chống. Sự thật, cả hai khối đều chấp nhận nếu không muốn nói là hoan nghênh khối di dân. Khác biệt là DC muốn hợp thức hoá để kiếm phiếu cử tri, trong khi CH chỉ muốn nhân công rẻ tiền mà không cho quyền công dân để họ đi bỏ phiếu cho DC.

Ông Trump là người duy nhất công khai hô hào và hứa hẹn trục xuất hết khối di dân lậu, đối với khối bảo thủ da trắng nghe rất mát tai, nhất là khối thợ thuyền lo sơ cạnh tranh mất job. Nhưng chẳng có gì bảo đảm ông ta sẽ dám làm, hay sẽ làm được vì cả hai khối DC và CH đều chống. Chính khách hứa loạn xà bần đã trở thành mô thức tranh cử cơ bản của dân chủ Made in USA.

Trước mối nguy cơ vĩ đại Trump, cấp lãnh đạo CH đang bù đầu tìm cách ngăn cản. Đại khái, họ đang tìm mọi cách không cho ông Trump có được đủ số 1.237 phiếu đại biểu trong vòng đầu phiếu đầu tiên để đắc cử đại diện CH. Nếu ông Trump đủ số phiếu này ngay vòng đầu thì đại hội kéo màn bế mạc. Ông Trump đại thắng. Nếu ông Trump không đủ số phiếu này thì qua những vòng đầu phiếu tiếp theo, các đại biểu không còn bị bắt buộc phải bầu cho ứng viên mình đại diện nữa, mà có thể bầu cho bất cứ ai khác. Từ đó, tất cả đều là kết quả của thương lượng. Tiếng Mỹ gọi là "brokered convention", tức là một đại hội mà tất cả các ứng viên, các đại biểu, các chính khách tai to mặt lớn, các cấp lãnh đạo đều có tiếng nói để thương thảo, trả giá, điều đình, tìm cho ra được một ứng viên với sự ủng hộ đồng thuận.

Bài toán của ông Trump và CH rất giản dị: ông Trump kiếm đủ 1.237 phiếu đương nhiên là đại diện CH, không đủ thì có nhiều triển vọng một chính khách khác sẽ đại diện CH. Nhất chín nhì bù, hết chuyện.

Bầu sơ bộ để tuyển lựa ứng viên trong nội bộ một đảng được ra đời cách đây trên dưới 100 năm, nhưng những đại biểu đến dự đại hội hầu hết là chính khách lãnh đạo địa phương của đảng không bị bắt buộc phải bầu theo kết quả bầu cử sơ bộ, nên đều có thương lượng, họp kín với phe này, nhóm nọ để điều đình, bỏ phiếu có khi cả chục vòng, sau mỗi vòng lại là một dẫy điều đình, thương thảo, đổi trác, cho đến khi có một ứng viên đạt được đa số tuyệt đối trên 50%. Chứ không có hình thức hoàn toàn tuỳ thuộc vào kết quả bầu sơ bộ như hiện nay. Tiếng nói của cấp lãnh đạo đảng bây giờ coi như đã mất hết rồi, thay thế bằng lá phiếu của đảng viên hạ tầng.

Người ta còn nhớ năm 1968, TT Johnson bất ngờ không ra tranh cử sau vụ Mậu Thân và các điều đình sơ khởi với Bắc Việt thất bại. Giờ chót, DC đành phải đưa PTT Hubert Humphrey ra tranh cử thay thế, chống lại ứng viên phản chiến Eugene McCarthy. Ông Humphrey chẳng tranh cử sơ bộ gì hết, chẳng thắng sơ bộ tại bất cứ một tiểu bang nào, nhưng vào đại hội lại thắng ông McCarthy dễ dàng vì cử tri đoàn và cấp lãnh đạo đảng DC khi đó nhất tề đứng sau lưng chính quyền Johnson-Humphrey, dồn phiếu cho PTT Humphrey cho dù ông McCarthy đại thắng trong vòng sơ bộ. Đại Hội Đảng DC năm 1968 tại Chicago đã là một trong những đại hội rối loạn nhất lịch sử cận đại khi bên trong thì các đại biểu chửi bới nhau và bên ngoài thì hàng ngàn người biểu tình bị cảnh sát và chó dữ đàn áp. Đưa đến đại bại của PTT Humphrey trước Nixon, bắt buộc DC phải cải tổ phương thức bầu đại diện đảng, tôn trọng lá phiếu của cử tri sơ bộ.

Bên CH, luật bắt buộc các đại biểu phải bỏ phiếu vòng đầu cho ứng viên mình đại diện xuất hiện và được áp dụng lần đầu tiên tại đại hội đảng CH năm 1976, do đương kim TT Ford cho đàn em dàn xếp ra cái luật giống bên DC để cản không cho Thống Đốc Reagan thắng. TT Ford được nhiều phiếu cử tri đoàn qua các cuộc bầu sơ bộ, hơn xa TĐ Reagan, nhưng TĐ Reagan lại được hậu thuẫn nhiệt liệt của một số rất lớn cử tri đoàn đến dự đại hội đảng. Nếu không ra luật bắt buộc các cử tri đoàn phải bỏ phiếu cho người mình đại diện, ít nhất trong vòng đầu, thì TT Ford có thể sẽ thua TĐ Reagan. Ban lãnh đạo đảng phải sửa luật bầu bán để bảo vệ TT Ford.

Điều lệ bắt buộc phải bỏ phiếu cho ứng viên mình đại diện ít nhất trong vòng đầu vẫn còn hiệu nghiệm trong cả hai đảng. Do đó, cấp lãnh đạo CH chỉ còn hy vọng ông Trump không đủ phiếu đa số, rớt vòng đầu, thì mới tính chuyện thay thế được.

Ở đây ta nhìn qua quan điểm của ba ứng viên CH còn lại. Ông Trump dĩ nhiên khẳng định ứng viên được nhiều phiếu sơ bộ nhất, cho dù là chưa đủ con số mầu nhiệm 1.237, bắt buộc phải là đại diện CH. Nguyên tắc dân chủ sơ đẳng. Không tôn trọng và không cho ông thắng, ông sẽ quậy phá cho tan hết. Ông Cruz dĩ nhiên không đồng ý nguyên tắc đa số này, vì theo ông, cử tri đang tức giận mù quáng, trách nhiệm của đại hội là bảo vệ đảng tránh mối nguy cơ một ứng viên mỵ dân, có tiền như ông Trump sẽ phá tan đảng vĩnh viễn, nhất là khi ông Trump lại chưa bao giờ thật sự là bảo thủ theo đúng lý tưởng của CH. Ông Kasich thì nhất quyết vẫn chạy đua dù cho đến nay, chỉ mới thắng được tại mỗi một tiểu bang nhà là Ohio. Ông cho rằng tiếp tục tranh cử là cách duy nhất để khiến cho ông Trump không đủ số phiếu đắc cử vòng đầu, sẽ đưa đến thương thảo. Qua những thảo luận, đại hội sẽ ý thức được cả hai ông Trump và Cruz đều là khùng –crazy- không thể thắng bà Hillary được chứ đừng nói tới làm tổng thống do đó, có thể đến vòng đầu phiếu thứ ba hay thứ tư thì đại hội sẽ phải dồn phiếu cho ông Kasich, và ông sẽ hạ bà Hillary dễ dàng.

Mới nghe qua, câu chuyện có vẻ hoang đường, nhưng xét cho kỹ, có triển vọng thành sự thật chứ không phải là chuyện nói đùa khơi khơi.

Ông Trump, theo kết quả sơ bộ cho đến nay, rất khó thắng được ngay vòng đầu với 1.237 đại biểu. Mà nếu không thắng vòng đầu thì coi như ông Trump thật khó có hy vọng thắng mấy vòng sau. Điểm này cực kỳ quan trọng vì một khi đại hội đi vào thế thương thảo thì vai trò của cấp lãnh đạo, các nhân sĩ lớn trong đảng trở thành yếu tố then chốt, mà hầu hết cấp lãnh đạo đảng đều chống ông Trump.

Ông Cruz trông cậy vào vòng nhì, nhưng lại kẹt vì ông cũng đã có thành tích chống đối cấp lãnh đạo đảng, chẳng thân thiện gì với các đồng nghiệp trong quốc hội, cũng chẳng có kinh nghiệm kinh bang tế thế ghê gớm gì vì chỉ mới vào Thượng Viện đầu năm 2013, cách đây hơn ba năm.

Kẹt với hai ông này, đại hội chỉ còn cách quay qua ông Kasich. Ông Kasich là chính khách tương đối ôn hoà, gần 20 năm trong Hạ Viện, từng là dân biểu quyền uy nhất Hạ Viện, Chủ Tịch Ủy Ban Ngân Sách trong 6 năm từ 1995 đến 2001, giúp ngăn cản các chi tiêu vung vít của TT Clinton và tái tạo thặng dư ngân sách đầu tiên của Mỹ từ mấy chục năm (ở đây có chuyện hơi khôi hài phải nhắc: Hạ Viện là cơ quan nắm hầu bao Nhà Nước, và chính Hạ Viện đã khoá tay TT Clinton, bác bỏ hay cắt xén không biết bao nhiêu dự án chi tiêu của TT Clinton, có lần tranh chấp đưa đến đóng cửa Nhà nước cả tuần, mới đi đến thặng dư ngân sách dưới thời TT Clinton; dù vậy TT Clinton vẫn đấm ngực khoe công đã tạo thặng dư và các đệ tử vẫn nhắm mắt tung hô). Ông Kasich hiện nay là thống đốc được hậu thuẫn mạnh tại tiểu bang then chốt Ohio. Ông cũng có uy tín lớn và được hậu thuẫn rất mạnh trong cấp lãnh đạo đảng.

Theo các chuyên gia, nếu ông Kasich đắc cử làm đại diện cho CH, thì đó sẽ là kịch bản tốt đẹp nhất cho CH, tránh tai tiếng nhiều nhất và có nhiều hy vọng nhất. Ông Kasich là ứng viên CH duy nhất đã hạ bà Hillary sát ván trong tất cả các thăm dò dư luận từ mấy tháng qua, trong khi cả hai ông Trump và Cruz đều sẽ bị bà Hillary đè dẹp lép. Đặc biệt nếu ông Kasich mời ông Marco Rubio hay Jeb Bush của Florida đứng chung liên danh thì bà Hillary sẽ bạc ngay một mớ tóc. Không có được hai tiểu bang Ohio và Florida, bà Hillary không có cách nào đắc cử tổng thống được, bất cứ dưới kịch bản nào. Khối CH gọi đây là liên danh mơ ước, "dream team".

Nghe qua tưởng chừng như CH có thể thoát thế bí. Nhưng chưa hẳn. Kịch bản này có hai cái gai lớn.

Cái gai thứ nhất là cử tri sẽ mất niềm tin vào những cuộc bầu sơ bộ, trong ngắn hạn sẽ bất bình, nằm nhà ngủ không đi bầu vào tháng Mười Một hoặc ngược lại, đổ xô đi bầu cho ông độc lập Trump như sẽ bàn dưới đây cho bõ ghét. Trong dài hạn có thể sẽ không đi bầu sơ bộ trong những kỳ bầu bán tới.

Cái gai thứ nhì là ông Trump bất phục, bỏ đảng, và ra tranh cử với tư cách độc lập. Ông Trump đã công khai mang việc này ra đe dọa CH vì nếu ông ra với tư cách độc lập thì coi như sẽ chia phiếu khối bảo thủ, có nghiã là khỏi cần bầu bán chi cho mệt, đưa chìa khoá Nhà Trắng cho bà Hillary cho tiện.

Luật lệ tranh cử của Mỹ cực kỳ lỏng lẻo, bất cứ ai là công dân Mỹ, trên 35 tuổi tính đến ngày bầu, đều có quyền ra tranh cử nếu ghi tên đúng kỳ hạn và hội đủ vài chi tiết thủ tục địa phương của mỗi tiểu bang. Ông Trump dư thừa khả năng này và có thể tranh cử với tư cách cá nhân chẳng đại diện cho đảng nào hết.

Ông Trump có thể ra tranh cử với tư cách độc lập ngay từ đầu, nhưng như vậy thì cũng chẳng ai để ý, để rồi cuối cùng đến ngày bầu tháng Mười Một, may ra được 10%-15% là nhiều. Trong lịch sử cận đại, đã có nhiều người ra tranh cử độc lập, nhưng chưa ai thành công cả, chỉ đóng vai trò phá bĩnh. Như thống đốc DC của Alabama George Wallace ra tranh cử chia phiếu DC, đưa đến chiến thắng cho ông CH Nixon năm 1968. Hay tỷ phú Ross Perot năm 1992 lấy phiếu của đương kim TT Bush cha, khiến TĐ Clinton đắc cử. Hay ông Ralph Nader ra tranh cử năm 2000, lấy bớt phiếu của PTT Al Gore đưa đến chiến thắng khít nút của ông Bush con.

Ông Trump hiểu rõ nên mới ghi tên vào đảng CH và mượn thế của đảng để tung mình ra. Nên nhớ là ông Trump chưa bao giờ là chính trị gia, chỉ là doanh nhân, mới ghi tên vào đảng CH trước khi ra tranh cử một năm thôi, để có thể dựa hơi CH ra tranh cử. Bây giờ, nếu cần phải "bỏ đảng" để ra tranh cử độc lập, ông Trump sẽ chẳng áy náy nửa giây đồng hồ. Và nếu việc ông ra tranh cử gây bất lợi cho CH, ông cũng chẳng mất ngủ nửa phút. Mà đáng ngại hơn nữa, hầu như tất cả các cử tri ủng hộ ông Trump cũng sẵn sàng "sống chết" với ông ta, bất cần biết chuyện chia phiếu đưa đến thắng lợi cho bà Hillary. Đối với họ không phải ông Trump thì ai cũng thế, bà Hillary hay ông Cruz hay ông Kasich cũng không khác nhau mấy.

Cái thế bí vĩ đại của CH bây giờ là chấp nhận ông Trump làm đại diện đảng sẽ chết, mà không chấp nhận ông Trump cũng chết chắc luôn. Chỉ khiến kẻ viết này nhớ lại câu chuyện Chu Du: "Trời đã sinh CH sao còn sinh Trump!".

Vị nào có kế sách giúp CH thoát ra thế bí, xin liên lạc với ông Reince Priebus, Chủ Tịch Ủy Ban Quốc Gia của CH, bảo đảm sẽ được hậu đãi, tặng ngay chức "cố vấn vĩ đại". (24-04-16)

Vũ Linh

Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: Vulinh11@gmail.com. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.

(Việt Báo)

Ba Mươi Tháng Tư thứ 41, CS rượt theo tấn công người Việt tỵ nạn CS, ngay tại Little Saigon, nơi có một cộng đồng người Việt lớn nhứt ở hải ngoại, nơi người Việt thân thương gọi là thủ đô tinh thần của Việt Nam Hải ngoại. Khác với 41 năm trước đây trong Chiến tranh ở Miền Nam người Việt Quốc gia của Việt Nam Cộng hoà chiến đấu tự vệ chánh đáng bảo vệ quê hương xứ sở, còn CS Bắc Việt xâm lăng Miền Nam, dùng cả chục sư đoàn bộ đội CS Bắc Việt với súng đạn, xe tăng, tiền bạc của CS Nga, Tàu tấn công người Việt Quốc gia, tấn công Saigon, thủ đô của Việt Nam Cộng hoà.

image097

Ngày nay 41 năm sau, nhơn mùa Quốc Hận 30 tháng Tư thứ 41, trong một cuộc chiến tranh khác của thời đại Tin Học, CSVN dùng truyền thông đại chúng (mass- news media) tấn công Little Saigon. CSVN điều truyền hình VTV bố trí ở Los Angeles, hướng Bắc của Little Saigon tấn công vào Little Saigon. Tấn công 24 giờ một ngày, 7 ngày một tuần bằng cây cờ máu, quốc ca máu của Đảng CS và thông tin, nghị luận, hình ảnh tuyên tuyền của CSVN. Nếu nghĩ một bản tin, một bài thơ, một tấm hình bằng một nghìn chữ có thể là một sức mạnh như một đoàn quân nếu vận dụng đúng trong nghệ thuật, chiến thuật tác động tinh thần, tâm lý chiến, chiến tranh chánh trị, thì đài truyền hình VTV của CSVN ở Los Angeles là một lực lượng tấn công biển người, pháo kích như mưa vào gần nửa triệu người Việt ở Nam Califonia mà Little Saigon là trung tâm điểm.

Cộng đồng người Việt Quốc Gia liên bang, hai cơ chế cộng đồng địa phương, các cơ quan đoàn thể quân dân cán chính VN Cộng Hoà, truyền thông, báo chí của người Việt Quốc gia trong vùng đã báo động cho đồng bào.

Đất nước ông bà Việt Nam ta có câu “giặc tới nhà đàn bà cũng đánh”. Chiến đấu bảo vệ an toàn khu phố mình sống, nơi mình làm ăn, học hành, giải trí, vui chơi, là một cuộc chiến toàn dân và toàn diện. Cây chổi dễ dùng, remote dễ bấm tắt biết xài cũng quét sạch được cuộc tấn công tuyên truyền bằng truyền hình VTV của CS.

Biểu tình xa luân chiến, gây khó khăn trở ngại, để CS phải ru rú trong cơ quan như con gián. Quyết liệt giữ quyền luật định của các đoàn thể khi hội họp, cấm cửa những cán bộ CS đội lốp phóng viên VTV vào khuôn viên của nơi người Việt Quốc gia mướn chỗ hội họp.

Các cơ quan đoàn thể quân dân cán chính VN Cộng Hoà đã có truyền thống, ở Úc, ở Mỹ, ở Âu, ở đâu CS ló ra là biểu tình chống, cho CS phải vào cửa hông, chuồng ra cửa hậu. Tổng bí Thư, Chủ Tịch Nước, Thủ Tướng CS công du mà người Việt hải ngoại còn làm thế được, thì nhằm nhò gì ba cái lẻ trẻ những tên CS đội lốp ký giả CS.

Hai thành phố người Việt ở đông nhứt là Westminster, Garden Grove đã có nghị quyết qui định CS vào phải khai báo trước để chánh quyền xét coi hậu quả ra sao, dân chúng biểu tình thế nào, chánh quyền phải tốn kém bao nhiêu trong việc bảo vệ an ninh trật tự cho cư dân, làm vệ sinh cho thành phố sau cuộc biểu tình mà phái đoàn phải trả - thế là coi như cấm cửa CS xâm nhập rồi.

Nay, giặc Cộng đã đến Los Angeles rồi, những cơ quan, đoàn thể, nhân sĩ cộng đồng không có thì giờ để phí ngồi chê trách ngoại giao Mỹ bỏ quên công dân Mỹ gốc Việt khi ký hiệp ước bang giao, cho văn hoá phẩm CSVN nhập vào Mỹ trong khi CSVN triệt để cấm văn hoá phẩm của người Mỹ gốc Việt về VNCS. Cuộc đấu tranh của người Mỹ gốc Việt chống CS nhiều mặt không giống, không nhất thiết phải giống của chánh quyền Mỹ. Chuyện của chung ta, chúng ta người gốc Việt đã làm, phải làm thì cứ làm.

Biểu tình, phản đối, tẩy chay, tố cáo CS thu thuế, ở lậu, làm tình báo, gián điệp là quyền hiến định và nhiệm vụ của công dân Mỹ ở Mỹ, người Mỹ gốc Việt là công dân thì cứ làm. VTV của CS gây niềm đau nỗi khổ, uất hận, gây căng thẳng tâm thần, trầm cảm, gây bịnh tinh thần cho cư dân Mỹ gốc Việt, thì cá nhân, đại diện cộng đồng có thể khiếu tố với chủ đài phát tuyến, toà án Mỹ.

Phải tiên hạ thủ vi cường, không cần phải làm theo kiểu Mỹ, wait and see coi truyền hình VTV của CSVN làm thế nào rồi mới hành động. Lúc đó CS đã quậy tầy quầy ra thì tai hại sẽ nhiều cho công cuộc đấu tranh chống CS của người gốc Việt.

Không cần bàn ra tán vào gì về VTV có phải là truyền thông hay không vì nó là cơ quan tuyên truyền chính danh, đỏ hoét của CS rồi. Nó là đài truyền hình trung ương của CSVN. Người Việt Quốc gia, người Việt tỵ nạn CS đã quá biết tất cả 700 báo 300 đài hiện ở trong nước và chi nhánh ở ngoại quốc là của Đảng CS, vì Đảng CS, do Đảng CS. Tất cả báo đài chỉ có một chủ, một tổng biên tập là CS. CSVN hoàn toàn không một tờ báo tư nhân nào ra. Tất cả báo đài CS, nhiệm vụ chánh yếu, công tác chánh yếu là truyên truyền cho Đảng CSVN. VTV đài truyền hình trung ương của CSVN đã có ba chi nhánh, văn phòng thường trú tại Mỹ: một ở thủ đô Mỹ Washington, DC, một ở New York, và cái thứ ba CS mới mở tại Los Angeles làn sóng phủ khắp Little Saigon.

Ai cũng biết từ lâu rồi, CSVN đã ra Nghị Quyết 36 của Bộ Chánh Trị là cơ quan quyền lực cao nhứt, mạnh nhứt của Đảng Nhà Nước CSVN. Mục tiêu của Nghị Quyết này coi người Việt hải ngoại ai CS không chiêu dụ được là lực lượng thù địch, ai CS xài được là bộ phận của dân tộc không thể tách rời.

Nghệ thuật, kỹ thuật tuyên truyền nói chung có ba hình thức, đen, trắng, xám. CS cho coi truyền hình khỏi tốn tiền thì họ tha hồ vận dụng ba loại tuyên truyền đó để chiêu dụ người Mỹ gốc Việt thiếu kinh nghiệm CS, để chia rẽ cộng đồng người Việt, và để tô lục chuốt hồng CS, và làm lụn bại văn hoá phẩm và truyền thông tự do, dân chủ của người Việt tự do.

Ngân sách tuyên truyền quốc ngoại của CS là bí mật, không hậu kiểm như ngân sách của Đảng CS là bí mật quốc gia. Họ xài không tiếc tiền cho tuyên truyền. Như khi Bà Nguyễn thị Bình đi dự Hoà đàm Paris, CS mua cho Bà một khăn choàn hầu mắc nhứt ở Pháp để tạo cú sóc, báo chí phải đăng theo cách làm tin của Tây Phương. Chó cắn người không là tin, người cắn chó mới là tin; tin có máu là tin hàng đầu.

Nhưng trong chiến tranh tâm lý, chiến tranh chánh trị chánh nghĩa là điều kiện then chốt, lòng dân là điều kiện tiên quyết. Chính nghĩa thì CS không có rồi, mất hết rồi trong thời đại tin học sau Chiến tranh Lạnh. Lòng dân thì CSVN sau 41 năm gồm thâu được đất nước nhưng càng ngày càng mất lòng dân, nay đã mất trắng rồi. Bộ mặt phản dân, hại nước quá rõ ràng trong việc cắt đất dâng biển cho Tàu Cộng. Thói gian ác của CS đã thành bản tánh CS rồi. Và tuyên truyền của CS đã bị phản tác dụng từ lâu rồi. Tờ báo Nhân dân lớn nhứt của CS, đồng bào trong nước nói là tờ báo không có người dân nào đọc. Dân chúng VN bây giờ tin các trang mạng xã hội tin tức phong phú, sốt dẻo, đa dạng, đa diện hơn. Người dân Việt nào cũng biết CS sống được là nhờ tuyên truyền gian dối và dùng khủng bố để củng cố tuyên truyền.

Nên, ở Mỹ phát thanh, phát hình của CS thất bại thê thảm. Lúc trước truyền hình VTV4 trực thuộc Đài Truyền hình trung ương của CS Hà nội lâu nay phát hình trên nước Mỹ, tuyên truyền quốc ngoại lâu nay không ai coi. Sau đó CS dùng Truyền hình Thuần Việt, trực thuộc Đài Truyền Hình Thành Phố Saigon CS gọi là Thành Phố Hồ chí Minh. Lâu nay CS không dám mò tới gần Little Saigon. Bây giờ CS đến Los Angeles. Giặc đến nhà đàn bà cũng phải đánh. Đó là lời khuyên toàn dân giữ nước, giữ xóm làng, của đất nước ông bà VN người Quốc gia của chúng ta. Kinh nghiệm quí giá ấy đã thành túi khôn muôn đời của dân tộc Việt đã ghi vào lòng người Việt và ca dao tục ngữ Việt Nam./.

Vi Anh

(Việt Báo)
 
Top ↑ Copyright © 2010. Tin Tức Hàng Ngày - All Rights Reserved
Welcome to Tin Tức Hàng Ngày